Amsterdam Art Weekend met 'Amsterdam: Collected' in Capital C | KUNSTFLITS #5

21 november 2019
Vandaag (21/11) start de achtste editie van Amsterdam Art Weekend: vier dagen lang openen zo'n dertig Amsterdamse galerieën hun deuren en worden er speciale vertoningen, performances, lezingen en artist talks georganiseerd.
Misschien dat je (net als ik) soms beschroomd een galerie binnenstapt: dit weekend staan hun deuren wagenwijd open en is er geen hoge drempel waar je je normaliter misschien wél overheen moet zetten. En je zou je galeriesafari dan kunnen starten in Capital C waar een (kleine) vertoning genaamd 'Amsterdam: Collected' te zien is.
Waarom? Dat lees je in deze kunstflits #5.



1. Jeroen Jongeleen, 'Tis maar wat je kunst noemt', 2013. 2. Nick van Woert, '49-er', 2014. 3. Rutger de Vries, 'Floor Painting #1', 2017. (1 en 2 uit de collectie van The Finest Amsterdam Contemporary Art Collection Ever; het kunstwerk op foto 3 is van Emma van der Minne).
Eerst even iets over Amsterdam Art Weekend. Zoals gezegd kun je tot en met zondag 24 november zo'n dertig kunstwinkels bezoeken, die vaak speciaal voor de gelegenheid uitpakken met een interessant schouwspel. En oh ja, het draait allemaal om hedendaagse kunst, dus verwacht geen oude meesters.
Naast de, dit weekend bijzonder gastvrije galerieën, kun je schaamteloos binnengluren in enkele ateliers en werkplaatsen en op talentenjacht bij de Rijksacademie van Beeldende Kunst. Ter verhoging van het artdrenaline-niveau staan ook een aantal kunstinstellingen (zoals Eye Filmmuseum, FOAM, Stedelijk, de Oude Kerk, Huis Marseille e.a.) in het teken van dit kunstfestijn.

kunsthoppen

Alle deelnemers aan de kunstroute (veelal in het centrum aan de grachtengordel, dus goed te belopen) staan aangegeven op een handzaam routekaartje. Het gidsje is af te halen op verschillende locaties, waaronder bij Capital C (gevestigd in de mooie, voormalige Diamantbeurs op het Weesperplein) en daar kun je ook een bescheiden presentatie zien met kunstwerken die eigendom zijn van een zestal Amsterdamse kunstverzamelaars. Onder het mom van 'Amsterdam: Collected' hangen en staan er interessante werkstukken (schilderijen, video-art, een sculptuur) van artiesten als Berend Strik, Tjebbe Beekman, Jacco Olivier en Alex Dordoy, die stuk voor stuk een bijzondere relatie hebben met de stad. Er hangt ook een groot doek van Rutger de Vries (genaamd 'Floor Painting #1 uit 2017) dat voor de gelegenheid uitgeleend is door Emma van der Minne en zij vertegenwoordigt bij deze kleine show de Young Collectors Circle.

verzamelambities

Deze 'jonge verzamelaarskring' richt zich - in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden - niet per se op 'jong qua leeftijd', maar op startende kunstspaarders (dus niet 'alleen' voor millennials :-). Of, zoals de kunstclub zelf zo mooi zegt: "Young Collectors Circle ontsluit de kunstwereld voor kunstliefhebbers met verzamelambities".
Een mooi streven, dat ook door de organisatie van Amsterdam Art Weekend én alle deelnemende galerieën en instellingen wordt onderschreven. Want dat is precies de bedoeling: "een florerend kunstklimaat creëren waarin het aantrekkelijk is om in te leven, te recreëren én te investeren". 





1. Jacco Olivier, 'Almost', 2009 (HD animatie). 2. Berend Strik, 'Scarfs (conversation piece)', 2009. 3. Tjebbe Beekman, 'Heute: Die Vergangenheit', 2007. 4. Alex Dordoy, 'Evian-les-Bains (magenta & cobalt), 2018. 5. Lichtobject van Gabriel Lester, 'Something's Out There', 2016. (1. en 4. collectie The EKARD COLLECTION. 3. collectie Martijn en Jeannette Sanders. 2. en 5. collectie Willem Sijthoff).
De aankomende week bruist Amsterdam van de kunsten, want naast het Amsterdam Art Weekend kan heel kunstminnend Nederland van 24 november tot en met 1 december zijn of haar hart ophalen in de Rai bij PAN Amsterdam (de verkoopbeurs met kunst, antiek en design).


-X


Op mijn Facebook- en Instagram-pagina zal ik verslag doen van (een aantal van mijn hoogtepunten op) PAN. Dus als je niks wilt missen, volg mij dan op (een van) deze twee sociale kanalen.

1. site specific artwork in de hal van Capital C van Rick Tegelaar.
Tekst en (iPhone)foto's: @MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl (behalve de 1ste). 

'Mondo Mendini', de wereld van Alessandro Mendini in het Groninger Museum

16 november 2019
You love it or hate it, want een tussenweg lijkt niet mogelijk bij de experimentele vormgeving van Alessandro Mendini. En bij dat 'experimentele' kun je je vraagtekens zetten, want hoe nieuw is experimenteel in zijn geval? Feitelijk deed hij niets anders dan - wel vaak hele verrassende combinaties maken van dát wat al is. "Schaamteloos jatwerk" (las ik ergens*), want op de keper beschouwd hield hij zich vooral bezig met het 'stelen' uit alle kunsthistorische hokjes om dat vervolgens samen te voegen tot iets nieuws.
Edo Dijksterhuis in Museumtijdschrift.

"Met zowel beeldende kunst, als architectuur en design is de variatie van de ruim tweehonderd tentoongestelde objecten enorm", belooft de woordvoerder van het door de onderhavige architect/designer ontworpen Groninger museum. 'Mondo Mendini' toont de buitengewone creativiteit en humor van Alessandro Mendini die Groningen (precies 25-jaar geleden, red.) een internationaal vermaarde blikvanger gaf."
(Maar op dit kunstblog geldt), dat zullen we nog wel eens zien...  :-)




1. Alessandro Mendini, 'Poltrona di Proust', 1978 - collectie Groninger Museum. Foto: Marten de Leeuw. 2. Entree naar de vertoning. 3. Impressie.
Een ratjetoe aan onverwachte vormen, materialen en allerlei combinaties van kleuren en patronen. Roze, knalgeel, gifgroen, rood en zwart/wit. Meestal hoogglans. Soms symmetrisch en vervolgens juist weer schots en scheef. Geblokt, gestreept en/of geruit. Ook dierenprints deden het goed. Driehoeken, cirkels en vierkanten. 
Vrolijk, balorig en dwars: deze drie kwalificaties zijn van toepassing op alle door Alessandro Mendini (Milaan, 1931 - 2019) gecreëerde objecten en producten. En dat geldt ook voor de door hem ontworpen gebouwen - de ontwerper was van huis uit architect en het beste voorbeeld daarvan is het Groninger Museum zelf. De kunsttempel, die dit jaar het 25-jarig jubileum viert op die plek*, namelijk pal tegenover het NS-station, is schoolvoorbeeld van zijn kunnen. Niet dat hij het gebouw helemaal zelf construeerde. Nee, als hoofdbouwmeester nam hij wel het leeuwendeel voor zijn rekening, maar daarnaast vroeg hij enkele toonaangevende collega's - Philippe Starck, Michele de Lucchi en Coop Himmelb(l)au - om een bijdrage te leveren. Et voila: het Grunner Museum als Villa Kakelbont.
Het Groninger Museum heeft een veel langere bestaansgeschiedenis.

Het museumgebouw werd toentertijd niet met overweldigend enthousiasme ontvangen. Op de plannen volgde flink wat tegenstand: inmiddels is deze "snoeptrommel van on-Nederlandse allure" opgenomen in het boek '1001 Buildings You Must See Before You Die'. Zo zie je maar...

"een snoeptrommel van on-Nederlandse allure"

Ter viering van dit heuglijke zilveren jubileum werd Mendini zo'n twee jaar geleden gevraagd om een tentoonstelling samen te stellen: helaas overleed hij op 18 februari van dit jaar. Desondanks is het grootste gedeelte van de vertoning toch nog van zijn hand: "kort voor zijn overlijden eerder dit jaar selecteerde de grand old man van het Italiaanse design niet alleen tientallen van zijn eigen revolutionaire ontwerpen, maar ook werk van vele andere kunstenaars en ontwerpers", aldus het museum. Te zien zijn werken van Kandinsky, Matisse, Schlemmer, Van Doesburg en Rietveld. Stuk voor stuk meesters van kunst en design die hem tot zijn ingevingen inspireerden. De ontwerper heeft altijd ruimhartig de invloeden van anderen erkend.





Alles Alessandro Mendini, tenzij anders vermeld: 1. 'Tête Géante', 2002. 2. 'Sedia Scivolavo', 1973. 3. Micha Klein, 'Paradise', 1993. 4. 'San Francisco', 2008. 5. Aan de muur: Gerrit Rietveld, 'Rietveld Schröderhuis', 1951 en  'Redesign: Zig Zag Rietveld', 1978.
Mendini huldigde het standpunt dat in de kunst en vormgeving alles al weleens een keer is gedaan. Hij verwierp de pikorde tussen architectuur, vrije kunst en design, dus de zogenaamde 'hoge' en 'lage' kunsten en daarnaast was hij van mening dat alle stijl-stromingen even belangrijk waren (geweest). Het is dan ook om die redenen dat de hele mikmak - wat hem betreft - straffeloos en zonder enige terughoudendheid met elkaar gecombineerd kon worden om daarmee nieuw werk te creëren. En met die visie werd Mendini vanaf de jaren tachtig een van de voormannen van het postmodernisme.

een stijlenclash

Hij lapte het richtinggevende designprincipe aan zijn laars, waar de meeste twintigste eeuwse ontwerpers zich tot de tachtiger jaren wél aan hielden. Want hoezo 'vorm volgt functie'? Waarom zou het ontwerp van een bouwwerk of een product alleen maar gebaseerd moeten worden op de beoogde functie of het uiteindelijk gebruik? Waarom geen - verder onnutte - versiering? Waarom zou je je neerleggen bij gebruiksvoorwerpen die niet meer zijn dan logische minimum-oplossingen voor praktische problemen? Dat is veel te kil en zonder enige emotionele lading, zo redeneerde Mendini.

tussen kunst en kitsch

Een goed voorbeeld van zijn ontwerpvisie is 'Poltrona di Proust' en je zou het misschien niet meteen denken, maar dat is de naam van een stoel. Een vroeg werk van de Italiaanse designer, want hij bedacht dit schreeuwerige statement in 1978. De kitscherige 'fauteuil voor Proust'* heeft de vorm van een overdadige barokstoel bedekt met een kleurig stippenpatroon. Zeg maar gerust hysterisch. (De 'stoffering' is gebaseerd op een pointillistisch schilderij van Paul Signac dat onderdeel uitmaakte van de schilderijen-collectie van Proust). De 'troon' werd een van zijn iconische ontwerpen en staat symbool voor zijn principes van redesign: bestaande vormen opnieuw toepassen én het belang dat hij hechtte aan versiering.
Marcel Proust (1871-1922) was een Frans intellectueel en romanschrijver.





1. 'Nathalie du Pasquier, 'Free Standing', 2018. 2. Anna Gili, 'Cro', 2016. 3. Kazimir Malevich, 'Wit suprematistische kruis', 1920. 4. Alessandro Mendini (voor Alessi), 'Orchestra di Alessandro', 2003. 5. Alessandro mendini, 'Kandissi Sofa', 1980.
Mendini verdiepte zich in de Franse schrijver na het lezen van diens boek 'À la recherche du temps perdu' (Op zoek naar de verloren tijd), een autobiografische roman waarin ook het snobisme van de Franse elite rond 1900 aan de orde werd gesteld. Koren op de molen van Mendini: zijn leunstoel was (is) een aanklacht tegen de zogenaamde 'goede smaak'. Want is het kunst of is het kitsch? Is de stoel een kunstwerk of een gebruiksvoorwerp?

een combi van Bauhaus en Walt Disney

Een creatief manusje-van-alles. Allround vrijdenker en ontwerper van de meest uiteenlopende producten. Van de vrolijke en bestseller kurkentrekker 'Anna G.' voor Alessi, coole skateboards voor het hippe streetstyle-merk Supreme en een bushalte in Hannover. Hij was bladenmaker (Casabella, Modo en Domus); architect (hij ontwierp naast het Groninger Museum ook gebouwen in Japan, Zuid-Korea en thuisland Italië) en interieurvormgever (waaronder de binnenkant van een NS-Koploper-treinstel). Voor al zijn projecten tijdens zijn lange designersloopbaan geldt: altijd kleurrijk, vrolijk en speels. Ongecompliceerd, want als postmodernist was hij nooit op zoek naar een diepere betekenislaag. Het is wat het is.

de spelende mens

"Weg met het dogmatische modernisme. Weg ook met de eeuwige drang tot vernieuwing en vooruitgang. En vooral weg met de vreugdeloze vormen en kleuren. Leve de fantasie en de emotie. Leve het leven!" aldus Jeroen Junte in het bij de expositie uitgebrachte magazine en spijker op z'n kop, want precies dát is wat Alessandro Mendini voor ogen had én de indruk die bij mij achterbleef na het zien van de vrolijke expositie. Weinig tekst, veel kijkplezier.
Een liefdevolle ode aan een designlegende.




1. zaaloverzicht. 2. Gerrit Rietveld, 'Maquette van Philips-paviljoen voor de Wereldtentoonstelling in Brussel', ca. 1957/58. 3. Alessandro Mendini, 'Mania' 2008. 4. Pierluigi Calignano, 'Scultura 2', 2007. 
Raad ik je aan om de expositie in het Groninger Museum te gaan bezoeken? Dat bepaal je (natuurlijk vooral) zelf naar aanleiding van de allereerste zin in dit blogbericht. Want: do you love it or hate it? Zeg het maar?
Ben je een designliefhebber? Een interieurjunkie? Een woonverslaafde? Of ben je gewoonweg iemand die geïnteresseerd is in ontwerpgeschiedenis? Ga dan zeker kijken... en dat kan tot en met 5 mei 2020.


-X-


And by the way: het Groninger Museum heeft meer te bieden...
De 'lichtzinnige' interactieve landschappen van Daan Roosegaarde genaamd 'Presence' (t/m 12 januari); de 'exploderende' kleur-visualisaties van Peter Struycken bij muziekstukken van Boulez en Skrjabin (t/m 9 februari) en gastconservator John Veldkamp die geweldige glas- en keramiek-stillevens maakte voor 'Pronkjewails' en die zijn te zien t/m 22 maart.



1.Een van de zalen van 'Presence' van Daan Roosegaarde. 2. Yours trully in een van de versies van Proust fauteuil. 3. Groninger Museum. Foto: Erik en Petra Hesmerg. 2014.
Tekst en alle (iPhone)foto's ©MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl (tenzij anders vermeld).

Intens Mexico in het Cobra Museum: over Frida Kahlo, Diego Rivera en vele anderen

9 november 2019
In de tentoonstelling 'Intens Mexico: politiek, identiteit, seks en dood' maken we kennis met moderne Mexicaanse kunst vanaf, pak 'em beet, zo'n honderd jaar geleden. Het is een levendige vertoning: kleurrijk, warmbloedig en gepassioneerd, mystiek en symbolisch. Vol emotie, net als het land zelf. Denk je Mexico, dan denk je aan de stranden van Acapulco, taco's en tortilla's, 'feestelijke' doodskoppen, de muur van Trump en aan de zeer tot de verbeelding sprekende kunstenaar Frida Kahlo.

In de tentoonstelling in het Cobra Museum in Amstelveen krijg je een inkijkje in de veelzijdige aard van de samenleving in dit grote Noord-Amerikaanse land.



1. Frida Kahlo 'Los Cocos', 1951 Collection Museo de Arte Moderno/INBAL-Secretaría de Cultura © 2019 Banco de México, Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust. 2. Impressie. 3. Olga Costa 'La vendedora de frutas', 1951 Collection Museo de Arte Moderno/INBAL-Secretaría de Cultura.
Want Mexico is een land van uitersten. Zeg maar gerust mega divers, zowel qua flora en fauna, klimaat, bevolkingssamenstelling, tradities, rituelen, gebruiken en gewoonten. Kan ook niet anders, want het is immens groot: net zo groot als heel West-Europa. Het is het grootste Spaans-sprekende land ter wereld.
Door de Spaanse overheersing in de 16e eeuw is er een mengelmoes ontstaan van inheemse volkeren (nog vaak indianenstammen genoemd) en de vroegere kolonialisten: tegenwoordig is ongeveer 80% van de inwoners daarom mesties*. De andere 20% wordt tot de oorspronkelijke inheemse volkeren gerekend en die wonen voornamelijk in Zuid-Mexico. Het zijn nakomelingen van de Azteken, Maya's, Tolteken, Zapoteken, Chichimeken en de Mixteken (leer ik van W).
een persoon geboren uit een Europese, vaak Spaanse of Portugese, én een inheemse ouder. In bredere zin wordt iedereen van gemengde etnische afkomst wel mesties genoemd.

veel teken

Wij kennen het land van de tequila en margarita's, nacho's (lekker met guacamoleen tortilla's. Grotendeels katholiek, maar dan doordrenkt met - soms duistere - inheemse rituelen en zwarte magie. Hoogtepunt in het jaar is de Día de Muertos*, je weet wel: met al die skeletten en doodskoppen, want de bevolking is geobsedeerd door de dood en gefascineerd door de hel.
Mexico staat bekend als narcostaat. Én uit de berichtgeving in het Journaal over de grootschalige corruptie, het geweld van de drugsoorlogen, de grote verschillen tussen arm en rijk. Héél veel armen en een paar héél erg rijken. Van de straatkinderen en het machismo. De laatste jaren is er veel te doen rondom (illegale) migratie richting de Verenigde Staten met als gevolg de muur van Trump. En daarmee is het beeld van het hedendaagse Mexico wel zo'n beetje geschetst.
* De Dag van de Doden valt op 1 en 2 november, gelijk met de westerse Allerheiligen en Allerzielen.




1. David Alfaro Siqueiros, 'The revolutions give back culture', 1958. 2. Het 'altaar' in het kader van de Dag van de Doden. 3. Raúl Anguiano, 'De Doorn', 1952. 4. Diego Rivera, 'Portret van Lupe Marín', 1938.
Bueno. We gaan het hebben over Mexicaanse beeldende kunst en wel die van de 20ste eeuw. Na een bloederige revolutie aan het begin van die eeuw richtte een generatie jonge kunstenaars zich op het volkseigene en maakte kunst waarin allerlei politieke, historische en traditionele thema's aan de orde werden gesteld. Die kunst was absoluut niet abstract, zoals in Europa steeds vaker het geval was. Integendeel, zij schilderden het 'echte' leven van de vaak straatarme boeren, burgers en buitenlui. "Zij verbeeldden nieuwe archetypes uit de bevolking: de moeder, de boer, de revolutionaire soldaten (zowel mannen als vrouwen), de onderwijzer en het proletariaat." Sociaal realisme met vleugjes kubisme en expressionisme voor extra vuur (aldus Sandra Smets in het NRC).

Politiek en Identiteit

Er waren schilders - waaronder Diego Rivera - die beroemd werden om hun strijdvaardige, propagandistisch muurschilderingen, waarin zij de idealen van de revolutie roemden. Anderen schilderden hun hersenschimmen, gebaseerd op de fixatie op dood en verderf. "De Mexicaanse interesse in het onderbewuste vloeit voort uit de oude tradities, geloofsovertuigingen en ceremonies die nog steeds deel uitmaken van het dagelijkse leven en die ook verband houden met de dood." Want in 'hel en verdoemenis' komen de onderbewuste driften en het instinctieve geweld tot uitdrukking en dat leidde tot een voorkeur voor het surrealisme.

Seksualiteit en Dood

Uit de collectie van het Museum voor Moderne Kunst (Museo de Arte Moderno) in Mexico Stad zijn 46 schilderijen en foto's uit de 20ste eeuw overgekomen. Of beter gezegd: uitgeruild, want sinds 7 november genieten de inwoners van de Mexicaanse hoofdstad van canvassen uit de collectie van het Cobra Museum in een tentoonstelling genaamd 'Cobra, serpiente de mil cabezas', die het afgelopen jaar (met de titel 'Cobra 70, een meerkoppige slang') in het Amstelveense museum te zien is geweest.




1. Nahum B. Zenil, 'Ik en ik', ongedateerd. 2. zaaloverzicht. 3. Graciela Iturbide, 'Zonder titel (uit de serie Frida Kahlo's badkamer), 2006. 4. Zaaloverzicht.
Een groot deel van de in Amstelveen getoonde kunst is onderdeel van het nationale erfgoed en wat Vincent van Gogh is voor Nederland, is Frida Kahlo (1907-1954) voor Mexico. Een vrouw met een faam van haast mythisch proporties. Selfie queen van de twintigste eeuw (meer dan 55!). Want wat is dat toch met die vrouw? Waarom is iedereen - ikzelf incluis - altijd zo vol waardering als het om deze artieste gaat, zonder dat we haar kunst goed kennen? (Tenminste? Dat geldt voor mij).

beklagenswaardig levensverhaal

Heel waarschijnlijk heeft die bewondering te maken met haar vrijgevochten geest en de onderwerpen van haar schilderijen die zijn doordrenkt met haar eigen, nogal beklagenswaardige levensverhaal. Want inmiddels genoegzaam bekend (maar toch nog maar even in telegramstijl...). Kinderverlamming op haar 6e, een busongeluk als zij nauwelijks 18 jaar is (waardoor zij mank liep, jarenlang gekluisterd was aan bed en een stalen korset droeg die haar gehavende wervelkolom moest ondersteunen). Een stormachtige verhouding en later een idem dito huwelijk met (de eerder genoemde en nogal ontrouwe) kunstenaar Diego Rivera. En tenslotte - na de amputatie van haar rechterbeen en een leven vol pijn - haar vroegtijdige dood op 47-jarige leeftijd.

Tot zover dit tranendal. Eerlijkheidshalve moet worden gezegd: in de tentoonstelling 'Intens Mexico' zie je slechts één kunstwerk van Frida Kahlo: een stilleven(tje) genaamd 'Cocos' (een 'late', nl. uit 1951) met een 'huilende' kokosnoot (kijk maar). Wel de eerste Kahlo sinds 25 jaar die in Nederland te zien is. (Wat het dan weer goed maakt) ik zag meerdere werken van Diego Rivera en die troffen mij heel aangenaam.
Je kunt deze expositie zien als een aanloopje naar een voor mei 2021 (!) geprogrammeerde vertoning genaamd 'Frida Kahlo and Diego Rivera, Masterpieces from the Gelman Collection'.
Maar hoe zit het dan met Assen? Want (ook) het Drents Museum promoot al enkele maanden hun Frida Kahlo-expositie, Viva la Frida! die oorspronkelijk gepland stond voor maart 2021, maar vervroegd is naar oktober 2020. Is hier sprake van een wedloop?



1.Diego Rivera, 'Portret van Cuca Bustamante', 1946. 2.Impressies van de expositie. 3. Diego Rivera, 'Portret van Paul Antebi', 1955.
De website van het Cobra Museum biedt uitkomst: beide musea tonen ieder voor zich kunstwerken van Frida Kahlo uit twee verschillende collecties. Blijkbaar zijn de Gelman Collection samen met de Dolores Olmedo collectie de belangrijkste verzamelingen van het werk van de kunstenaar. In Amstelveen zien we in 2021 schilderijen uit de eerste; in Assen kunnen we vanaf najaar 2020 naar canvassen uit de Dolores Olmedo collectie kijken. En met die twee exposities zal een groot deel van het hele oeuvre van Frida Kahlo in Nederland te bewonderen zijn.

Met 'Intens Mexico' komen we al een beetje in de stemming...
Te zien t/m 29 maart 2020.
(Maar dat ene repeterende deuntje. Zouden jullie niet nog twee of drie extra nummers kunnen toevoegen aan de playlist?)


-X-


Fijn weekend!

Op de achterkant van het Cobra Museum Magazine (najaar/winter 2019) deze oproep: "bring this page with you when visiting the exhibition ↑ voor een korting van € 3,-".
Dus anderhalf jaar bewaren ....(?) 
Tekst en alle (iPhone)foto's: ©MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl, tenzij anders vermeld.

Axel Vervoordt in Kanaal: Anish Kapoor, James Turrell en vele anderen

2 november 2019
Antiquair, decorateur, galeriehouder, museum-directeur, projectontwikkelaar, vastgoedmagnaat en last but not least kunst-verzamelaar: Axel Vervoordt is van alle markten thuis. Hieronder volgt het succesverhaal van een Belgische selfmade man (oké, hij kreeg van huis uit wel een zetje, maar toch).
Op 21-jarige leeftijd bleek hij al een bijzondere kijk te hebben op wat mooi is, en die touch, gemixt met een flinke dosis zakelijk inzicht: een ideale combinatie. Met de handel in kunst, curiosa en antiek en het inrichten van huizen met eclectische meubels en unieke, bijzondere kunst heeft de Axel Vervoordt NV*  internationaal naam gemaakt.
* 70 medewerkers, omzet zo’n 36 miljoen euro (cijfers uit 2016).

Wabi sabi, de schoonheid van eenvoud en leegte en museale installaties van grote namen uit de kunstwereld, zoals Anish Kapoor en James Turrell: dit zijn zo enkele typeringen van mijn bezoek aan Kanaal in een voorstad van Antwerpen.



1. Kazuo Shiraga. 2. Kanaal langs de oevers van het Albert Kanaal: foto ©AxelVervoordt. 3. Impressie met werk van Bosco Sodi. 
In het landelijke Wijnegem, langs het Albert Kanaal dat de Antwerpse haven verbindt met de Maas, ligt de voormalige mouterij: een oud industrieel complex uit 1870. De toenmalige eigenaar (de familie Meeùs) bouwde er vanaf het einde van de negentiende eeuw telkens nieuwe gebouwen bij, wat leidde tot een verzameling graansilo's, pakhuizen en stapelruimtes, die eind vorige eeuw leeg kwam te staan. Sinds enkele jaren bevindt zich in het ruw gerestaureerde stokerijcomplex een bijzondere wereld van kunst en antiek; van ruimte en licht.
Axel Vervoordt (Wilrijk, België, 1947), ging met Kanaal, zoals de oude distilleerderij nu wordt genoemd, voor de derde keer een flinke uitdaging aan.

connaisseur d'art

Met de restauratie van zestien voor de sloop bestemde renaissancehuizen in het centrum van Antwerpen (aan de Vlaeykensgang) verwierf de woonfilosoof eind jaren '60 een reputatie als allround aanpakker, top-antiquair en creatieve alleskunner. Vervolgens kocht en restaureerde hij halverwege de tachtiger jaren een middeleeuws kasteel in 's-Gravenwezel - nu woonhuis van de woongoeroe en zijn vrouw May en rond de eeuwwisseling viel zijn oog op de oude jeneverstokerij en "gaf hij nogmaals blijk van zijn geraffineerde smaak, zijn talent om iedere omgeving - of het nu een 16e eeuws huis is, een kasteel of een fabriek - om te toveren tot een sfeervolle en warme omgeving" (aldus de Belgische Academie voor Binnenhuisarchitectuur). 

Aan het industrieel karakter van het historische erfgoed (op een perceel van zo'n zeven voetbalvelden) langs de Kempense waterweg is zo weinig mogelijk veranderd. Met uitzondering van enkele eigenzinnige toevoegingen (zoals de bouw van appartementen) is renoveren en conserveren het enige wat Vervoordt doet. Hergebruik is wat hem betreft het thema. Het voormalige nijverheidsterrein is nu een campus. Een dorp op zich met meerdere kantoren, showrooms, artist studio's, luxe woonhuizen en het hoofdkantoor van het (inmiddels familie-) bedrijf. En natuurlijk de Axel Vervoordt Gallery en de Axel Vervoordt Foundation: respectievelijk een kunsthandel en een soort van museum met de privé-collectie van de woongoeroe.






1. Yun Hyong-Keun. 2. El Anatsui. 3. Zaal met het werk van Markus Brunetti, 'Romanesque facades'. 4. klassieke urn. 5. Onbekend. 6. Renalo Nicolodi.
Axel Vervoordt ontwierp het huis van Robert de Niro, Kim & Kanye Kardashian-West, Madonna, Bill Gates en Calvin Klein en die luxueuze interieurs verschenen in tientallen koffietafelboeken van zijn hand.
Maar wat typeert zijn sfeer? Waarin zit 'em dat succes? Wat is zijn visie op leven met kunst? De decorateur pur sang - het is geen modegril, want hij doet 'zijn ding' al zijn hele carrière - combineert feilloos antieke en hedendaagse objecten. Kunst uit alle eeuwen en uit West, maar vooral ook Oost. Hij maakt alleen maar gebruik van steen, hout en andere natuurlijke materialen in een heel sobere, minimalistische stijl. (Dus) weinig of geen felle kleuren. Meester in de kunst van het weglaten, want less is more. Rust en sereniteit: heel meditatief. Zijn interieurs hebben een hoog Wa*-gehalte en daaruit spreek zijn verbondenheid met oosterse filosofieën.
* Wa betekent 'harmonie' in het shintoïsme. 

where time becomes art

Traditionele oosterse - en dan met name Japanse interieurs zijn bescheiden in hun voorkomen. Door de ingetogen luxe en de rustige, serene uitstraling slagen zij er al eeuwen in om een Zen-achtige eenvoud neer te zetten. Esthetisch verantwoorde en minimalistische schoonheid gebaseerd op honderden jaren van ambachtelijke en vaak handvaardige technieken. Een object is nooit 'zo maar' een object. Er zit altijd diepte in: respect voor de natuur (in het Shinto gelooft men dat God in alle natuur schuilt) en respect voor tradities, symboliek en eeuwenoud vakmanschap.

wabi sabi of shabby chic

Vervoordt is groot aanhanger van wabi sabi (niet te verwarren met wasabi*), oftewel de kunst van de imperfectie. Een beetje roest, afgebladderde lak, patin op hout, een gehavend sculptuur, hier en daar een deukje of een krasje, het mag allemaal in wabi sabi of - heel 'oneerbiedig' gezegd - shabby chic. Een soort van (...) romantische stijl met een sympathiek doorleefd karakter. Want niets is eeuwig. Niets is af. Niets is perfect. En dat dan buitengewoon gecombineerd met kunst: dat is zijn recept. Axel Vervoordt hanteert het standpunt dat kunst niet kan ontbreken in een interieur en hij geeft daarin het goede voorbeeld, want overal staan, liggen en hangen kleinoden (en dan bedoel ik niet klein van formaat).
* een groen crèmepje voor bij sushi.






1. en 2. Per Kirkeby, 'Brick Sculptures'. 3. Kazuo Shiraga. 4. Impressie. 5. Romeins borstbeeld. 6. Norio Imai.
En in die geweldige entourage genaamd Kanaal, serveert Axel Vervoordt Gallery en -Foundation eclectische kunst. Prehistorische artefacten (een kies van een mammoet?), pre-Colombiaanse, Perzische, Romeinse en Griekse bustes, fragmenten en vazen (en daarvoor heeft hij zelfs een archeoloog in dienst), Japanse en Chinese oude kalligrafie en sculpturen, brocante voorwerpen en bric-à-brac snuisterijen én hedendaagse kunst uit alle windstreken. Een stijlen-clash zonder dat het bijt. Integendeel, juist heel smaakvol (dus laat die vrachtwagen maar voorrijden!).

kunst in industriële betonlook

Een van de grootste galeries in West-Europa: drie tentoonstellingsruimtes* met een gezamenlijk vloeroppervlak van 1.400 vierkante meter (lees ik in een artikel in het NRC). Bovendien zijn in hetzelfde complex op afspraak nog vier kunstzalen te bezichtigen met werken uit de Axel en May Vervoordt Foundation.
Zoals in de voormalige kapel, die in zijn geheel is bestemd voor een slow art video-installatie van niemand minder dan James Turrell, getiteld 'Red Shift' uit 1995. Het halfronde gebouwtje waar vroeger het graan werd gezeefd, is gereserveerd voor het enorme, hangende en diep rode kunstwerk 'At the Edge of the World' uit 1998 van kunstenaar Anish Kapoor (met een doorsnede van 8 m.). En hoe omschrijf je zo'n imponerende ervaring? Het is een koepel waar je in kunt gaan staan, het diepe rood 'kleurt' bijna zwart en het is alsof je een kijkje neemt in het oneindige. Elk geluid krijgt een vreemde galm (als in een tunnel). Echt heel bijzonder.
* Escher-, Terrace- en Patio-gallery)

oost en west, heden en verleden

Ook qua kunst houdt Vervoordt (dus) van terughoudendheid en introversie en dat blijkt ook uit de hoeveelheid ZERO art. En Gutai, het Japanse equivalent van de Europese kunststroming die in de vijftiger jaren van de vorige eeuw werd opgericht. Het motto is telkens 'terug tot de essentie' en die houding past uitstekend binnen de (woon)filosofie van Axel Vervoordt. Geen show off, geen bravour.
Ook tref je nergens zaalteksten of naambordjes (vandaar dat ik hier en daar in gebreke blijf, qua toeschrijving).






1. en 2. Anish Kapoor, 'At the Edge of the World'. 1998 (met yours truly op links). 3. Iets vroeg Egyptisch... 4. Onbekend. 5. Saburo Murakami. 6. Prehistorisch fossiel.
Kanaal komt hoog (dus met stip) binnen op mijn Top-10 qua kunstbeleving (en ja, ik besef maar al te goed: het wordt inmiddels nogal dringen in mijn hitlijst)....!

Ben je kunstsympathisant en/of interieurjunkie en heb je plannen voor een (meerdaags) tripje naar Vlaanderen, ga dan zeker langs bij Kanaal. Maar let op: maak vooraf een afspraak (voor de donderdag-, vrijdag- of zaterdagmiddag) zodat je ook álles kunt zien. Dus ook de kunst in de permanente collectie (zoals Kapoor en Turrell).


-X-


De Axel Vervoordt Gallery is een van de 135 deelnemende kunsthandelaren en galeries op de BRAFA Art Fair in Brussel van 26 januari tot en met 2 februari 2020.

Een fijne dag!


1. en 2. Impressies vanaf het complex.
Tekst en alle (iPhone) foto's: ©MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl, behalve het 2e beeld van dit verslag.

Auto Post Signature

Auto Post  Signature