Uitmarkt 2019: Verwacht! alle exposities op mijn verheuglijst (Vol. I)

24 augustus 2019
Terug op het Museum- en Leidseplein. Dit weekend vindt voor de 42e keer de Amsterdamse Uitmarkt plaats. Niet te missen, want van vrijdagavond 23 tot en met zondag 25 augustus besteden ook NPO 1 en 2 aandacht aan het jaarlijkse fenomeen met verschillende live-uitzendingen met concerten, theaterspektakels en cabaret. Succesvolle afsluiter is al jaren de Musical Sing-A-Long. Een weekend lang gratis en voor niks genieten van een batterij aan optredens, de Uitmarkt Junior, een boekenmarkt en natuurlijk ook de BankGiro Loterij Museum Village.
He? De wát?

Traditiegetrouw is de Uitmarkt de opening van het nieuwe culturele seizoen. Kijk je mee naar mijn verheuglijstje qua beeldende kunst (en een ietsiepietsie mode en design)?


De Uitmarkt op zich behoeft natuurlijk weinig of geen introductie. Publiekstrekker van hier tot gunter, met zo'n 500.000 bezoekers, 2.000 artiesten, 369 optredens en 28 podia is de Uitmarkt uitgegroeid tot de grootste gratis culturele happening van Nederland. Na twee jaar rondom het Marine-terrein, is het festival weer terug op het Museum- en Leidseplein (en terecht!).
Je ziet er talloze voorproefjes van allerlei culturele genres: van klassiek tot kinderlijk, hiphop tot ballet en theater tot jazz. Uitgeverijen zijn aanwezig met een boekenmarkt en ook aan de kleintjes is gedacht.

wat gemaakt wordt, verdient publiek

En dan is er nog de BankGiro Loterij Museum Village. Nog een keer...?
De BankGiro Loterij krijgt (heeft) een steeds grotere rol in de museale wereld. En ik weet het: sponsoring is onvermijdelijk (met een terugtrekkende overheid), maar ik stoor mij een beetje aan hun overduidelijke aanwezigheid (haast opdringerigheid) en dat mag ook blijken uit die naam voor de presentatie van de 35 musea of beeldende kunst-gerelateerde instellingen die met hun nieuwe programmering acte de présence geven op de Uitmarkt. Het zijn er iets minder dan vorig jaar, maar gezien het aantal (dus) zeker niet alleen musea in Amsterdam.

must sees en blockbusters

Hoe dan ook, daar wil ik het mijne van weten en de Uitmarkt is dé gelegenheid om een overzicht te maken met alle must sees en blockbusters voor het komende seizoen. Want ook in dit nieuwe, verse culturele jaar is er museaal weer van alles te zien en te beleven. Voordat je agenda (weer) volloopt met allerhande activiteiten en onontkoombare verplichtingen, krijg je vandaag op deze plek een paar fijne museumtips. En bedenk: juist in drukke periodes is er niets fijners dan tussendoor even een museum bezoeken. Het gros van deze vertoningen staat in ieder geval hoog op mijn verheuglijstje. Dus zet je schrap: hieronder volgt - in twee delen en in een soort van 'telegramstijl' - een activiteiten-agenda voor seizoen 2019 - 2020*.
Kunst om naar uit te kijken!
exposities tot en met augustus 2020.



1. Louis Bourgeois in Museum Voorlinden, campagnebeeld ©MuseumVoorlinden. 2. De VW-busje van Voorlinden op de Uitmarkt.
Museum Voorlinden, Wassenaar
* Anselm Kiefer
In de tuinzaal toont het 'duinmuseum' enkele iconische en monumentale werken (uit eigen collectie) van de Duitser Anselm Kiefer (1945). "Met zijn eigenzinnige beeldtaal en gelaagde verwijzingen naar geschiedenis, mythologie en literatuur heeft Kiefer in vier decennia een oeuvre van grootse proporties opgebouwd."
Vanaf 16 september aanstaande.
*Louise Bourgeois, To Unravel a Torment
Een zes decennia overspannende overzichtstentoonstelling van deze Frans/Amerikaanse kunstenaar met veertig sleutelwerken uit de Glenstone-collectie, The Easton Foundation en museum Voorlinden.
12 oktober 2019 - 17 mei 2020
*Antony Gormley
Een grote overzichtstentoonstelling met sculpturen, installaties en publieke werken van de Britse kunstenaar Antony Gormley (1950). De tentoonstelling zal twee/derde van het museum gaan beslaat en wordt daarmee de grootste soloshow in Voorlinden sinds de opening.
30 mei 2020 - 25 oktober 2020

Van Gogh Museum, Amsterdam
*Jean-François Millet, Zaaier van de moderne kunst
In deze tentoonstelling is voor het eerst te zien hoe de schilderijen, tekeningen en pastels van de Franse 'boerenschilder' Millet (1814-1875) als inspiratiebron diende voor het werk van een groot aantal internationale kunstenaars uit de 19de en vroege 20e eeuw, zoals Van Gogh, Pissarro, Monet, Munch en Dalí.
4 oktober 2019 - 12 januari 2020
*In the Picture
Vincent van Goghs zelfportretten vormen de rode draad in 'In the Picture'; een expositie die volledig draait om de rol en betekenis van het kunstenaarsportret. "In the Picture geeft een veelzijdig beeld van de rijkdom aan zelfportretten en portretten die kunstenaars van elkaar maakten in de tweede helft van de 19de eeuw en de vroege 20ste eeuw." Mét, als klap op de vuurpijl, Van Goghs beroemde zelfportret met verbonden oor.
21 februari 2020 - 24 mei 2020


1. Duizenden zonnebloemen bij de stand van het Van Gogh Museum. 2. Jean-François Millet, 'De arenlezers', 1857, Olieverf op doek, 83,5 x 110 cm, Musée d'Orsay, Parijs. Foto via Van Gogh Museum.
De Mesdag Collectie, Den Haag
*Jean-François Millet en de Haagse School
Nog meer Millet en deze tentoonstelling geeft zicht op hoe de kunstenaars van de Haagse School geïnspireerd raakten door, en aspecten overnamen van Millets kunst. Zowel zijn radicale composities, als zijn thematiek en sfeer, beïnvloedden kunstenaars als Jozef Israëls, Anton Mauve, Matthijs Maris en Adolphe Artz.
13 september 2019 - 5 januari 2020

Gemeentemuseum (eerdaags Kunstmuseum), Den Haag
*De Lavino Collectie, Staalkaart van Delfts Aardewerk
Het museum kreeg een van de grootste en belangrijkste privéverzamelingen Delfts aardewerk ter wereld in langdurig bruikleen (uit de periode 1660-1820) en maakt daarvan een vertoning.
31 augustus 2019 - 1 maart 2020
*Let's Dance, Dansmode: van tutu tot pattas'
Professionele danskostuums, invloedrijke kostuums uit dansfilms, kleding om in te dansen en ontwerpen voor ballet door verschillende couturiers, zoals Viktor & Rolf, Christian Lacroix, Vivienne Westwood en Iris van Herpen.
28 september 2019 - 12 januari 2020
*Monet, Tuinen van verbeelding
In 'Monet - Tuinen van verbeelding' worden veertig internationale topstukken bijeengebracht. Het schilderij 'Blauweregen' (↓)  uit de eigen collectie van het Gemeentemuseum is "het stralende middelpunt".
12 oktober 2019 - 2 februari 2020

Claude Monet [1840-1926], Blauweregen, 1917-1920, olieverf op doek, 150,5 x 200,5 cm, Gemeentemuseum Den Haag.
Drents Museum, Assen
*Barbizon van het Noorden, De ontdekking van het Drentse landschap 1850-1950 
In deze expositie is werk te zien van grote kunstenaars die de natuur van Drenthe ontdekten en op doek vastlegden. Werken van onder meer Israëls, Mesdag, Van Gogh, Liebermann en Wiegers, maar ook van hedendaagse kunstenaars.
24 november 2019 - 22 maart 2020
*In de ban van de Ararat, Schatten uit het oude Armenië
Gouden en zilveren sieraden, wapens, aardewerken potten en bronzen beeldjes van dieren en krijgers geven een beeld van de indrukwekkende archeologische rijkdom van Armenië, van de vroegste tijden tot de komst van het christendom.
12 april 2020 - 13 september 2020

*Sign of the Times, Gemaskerd bal van de hedendaagse kunst
33 hedendaagse kunstenaars werden selecteert om een masker vorm te geven. Deze maskers worden in combinatie met ander werk van de deelnemende kunstenaars getoond in een groepstentoonstelling. Gerenommeerde namen als Reinoud van Vught, Claudy Jongstra en Marc Mulders maar ook jonge talenten als Roos Holleman en Niek Hendrix.
6 oktober 2019 - 5 januari 2020

Museum de Fundatie, Zwolle
*Jeroen Krabbé, Gedroomde paradijzen
Inspiratiebron voor de serie schilderwerken vormen Krabbé's reizen naar Tahiti, Hiva Oa en Martinique. Hij bezocht de tropische eilanden in de voetsporen van Paul Gauguin voor de tv-serie Krabbé zoekt Gauguin. Het resultaat daarvan is een reeks van 12 landschappen "die barsten van kleur en emotie".
14 september 2019 - 5 januari 2020
*Rob Scholte, Reproductie verplicht
Een retrospectief van de schilderijen van Rob Scholte - de koning van het copyright - met vele bruiklenen uit museale en particuliere collecties in binnen- en buitenland, met als toegift nieuw werk.
16 mei 2020 tot en met 6 september 2020


1. De presentatie van De Fundatie op de Uitmarkt. 2. Jeroen Krabbé, Martinique – Grand Rivière Baie, 2018, olie op linnen 120 x 160 cm. Foto: ©Museum de Fundatie.
Fries Museum, Leeuwarden
*Wij vikingen
De tentoonstelling "neemt je mee naar de eeuwen van de vele Vikingen-invallen in Frisia. Je ontdekt hoe families werden verscheurd door ontvoeringen, huizen werden platgebrand en dorpen verwoest. Maar je maakt ook kennis met een andere kant van de Vikingen".
19 oktober 2019 - 15 maart 2020

*Yves & Catherine, Une histoire d'amour
"Yves Saint Laurent en Catherine Deneuve vormden 40 jaar lang een gouden team dat samen geschiedenis heeft gemaakt op modegebied." Eind januari van dit jaar bracht de actrice 129 van YSL’s creaties onder de hamer bij het Christie’s filiaal in Parijs en een deel daarvan werd aangekocht door de No Hero Foundation.
8 september 2019 - 5 januari 2020

*Design van het Derde Rijk
Op voorhand al controversieel: het Design Museum presenteert de eerste grote tentoonstelling van design van het Derde Rijk. Het "toont de grote bijdrage van vormgeving aan de opkomst van de kwaadaardige nazi-ideologie. Met de Volkswagen Kever, de Olympische Spelen in 1936, de swastika en de films van Leni Riefenstahl en belangrijke historische stukken uit Duitsland en Nederland". 
8 september 2019 - 19 januari 2020

Bund Deutscher Mädel danst tijdens de Reichsparteitag, 1938. (Hugo Jaeger/Timepix/The LIFE Picture Collection/Getty Images).
Groninger Museum, Groningen
*Mondo Mendini, De wereld van Alessandro Mendini
Naast de expositie 'Presence' met het werk van Daan Roosegaarde (nog t/m 12 januari) komt er een tentoonstelling gecureerd door de ontwerper van het spraakmakende museum. Vijfentwintig jaar na de opening van het gebouw heeft Alessandro Mendini (1931-2019) nét voor zijn dood, alle ruimte gekregen om zijn "droomtentoonstelling" te realiseren. "Mondo Mendini wordt een kleurrijke, visueel overweldigende mix van beeldende kunst, design en architectuur."
12 oktober 2019 - 5 mei 2020

*Juwelen
"Een van de grote schatten van de Hermitage is de fabelachtige juwelencollectie. Honderden daaruit schitteren in Juwelen!" Samen met portretten en een "overdaad aan rijk gedecoreerde japonnen en kostuums" presenteert het Nederlandse 'filiaal' van dit rijke museum twee eeuwen mode en juwelen, gedragen door de high society aan het Russische hof in St.-Petersburg."
14 september 2019 - 15 maart 2020


Juwelen in de Hermitage: op de Uitmarkt en een foto van: ©Hermitage, Amsterdam.
Noordbrabants Museum, Den Bosch
*Van Goghs intimi, Vrienden, familie en modellen
"Maak kennis met Vincent door de ogen van vrienden, familie en modellen en ontdek hun relatie tot het leven en werk van een kunstenaar die alles behalve eenzaam was." Met bijdragen van en over (broer) Theo van Gogh, (vriend) Anthon van Rappard, (model) Sien Hoornik en (collega) Paul Gauguin.
21 september 2019 - 12 januari 2020

*Goya, Beuys, Dumas - Ooggetuigen van strijd
Dit najaar toont het museum een expositie met indringend werk van kunstenaars die ooggetuige waren van oorlog en conflict. "In de tentoonstelling is te zien hoe kunstenaars van verschillende tijden hun traumatische ervaringen, scherpe observaties van misstanden en satirische maatschappijkritiek hebben omgezet in krachtige beelden. Ze geven stof tot nadenken over de conflicten die ons vandaag de dag omringen."
31 augustus 2019 - 6 oktober 2019

Museum Jan van der Togt, Amstelveen
*Tjalf Sparnaay, Delicious Paintings
"De internationaal erkende kunstenaar verwondert het publiek met zijn hyperrealistische schilderijen van extreem uitvergrote etenswaren, zoals een gebakken ei of een knapperig broodje gezond. De tentoonstelling - met zowel schilderijen als fotowerken - geeft een breed overzicht van het verrassende oeuvre van Tjalf Sparnaay (1954), dat zich kenmerkt door zijn oorspronkelijke manier van kijken naar alledaagse dingen."
17 oktober 2019 - 19 januari 2020

Iconic Egg, 2018, privé-collectie en foto: Tjalf Sparnaay, via Museum Jan van der Togt.
Pffff... Tot zover.
Maar we zijn er nog niet. Dit is slechts de helft van (een selectie van) alle te verwachte exposities. Van de week vervolg ik mijn opsomming, dus blijf aan de lijn.


-X-


Voor nu: fijne dag!

Moi. Foto: ©culturekitten
Tekst en (iPhone)foto's: ©MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl, tenzij anders vermeld.

Virtuoos! Israels tot Armando in het Frans Hals Museum

16 augustus 2019
Wat maakt een schilderij uitmuntend of magistraal? Het Frans Hals Museum doet in de tentoonstelling 'Virtuoos! Israels tot Armando' een verwoede poging ons het verschil tussen het wél en het níet uitzonderlijk 'kwasten en penselen' voor te houden. In de uitgebreide vertoning draait het om meesterlijk, trefzeker en levendig schilderen, lees ik het bijbehorende 'bookazine'. "De focus ligt op Nederlandse schilders voor wie de afgelopen honderd jaar de vrije, uitdrukkingsvolle en rake toets wezenlijk was".

Het is een ontdekkingstocht die begint bij het impressionisme met artiesten als Isaac Israels en Thérèse Schwartz, via de expressionisten - denk Karel Appel en Constant, naar de abstracte schilderkunst met vertegenwoordigers als Ger Lataster en Willem Hussem.
Kijk mee naar honderd jaar zeer bedreven uitblinken.



1. Anton Rooskens, 'Bloemfiguur' en 'Zonder titel', beiden 1969. 2. Thérése Schwartze, 'Portret van mevr. A.G.M. van Ogtrop-Hanlo met haar vijf kinderen', 1906. 3. Isaac Israels, 'Gezusters Arntzenius'. 
Bij het woord 'virtuoos' denk ik eigenlijk gelijk aan grandioos pianospel. Zo'n vingervlugge, pingelende maestro (en die zet ik meestal af, want ik word daar heel nerveus van). Het is in ieder geval iets met muziek. En die associatie is niet voor niks, want als je gaat googelen, dan lees je bijvoorbeeld 'muzikaal genie' en 'bedreven toondichter'. En ook: "een virtuoos - afgeleid van het Latijnse 'virtus', oftewel 'deugd'- is een musicus die het bespelen van zijn of haar instrument (en dat kan ook de stem zijn) technisch volmaakt beheerst*."
* "Duivelse' musici die het publiek verbijsterd en in extase achterlieten waren bijvoorbeeld de violist Paganini, klavecinist Scarlatti en pianist Liszt. Onder diens werken bevinden zich diverse virtuoze staaltjes, zoals 'Orageuit Années de pèlerinage: Suisse'." (bron en te beluisteren op: Preludium)

een meesterlijke toets en de absolute veeg

Blijkbaar is de term ook toepasbaar op beeldende kunst en meer specifiek, op schilderwerk. En dat doet het Frans Hals Museum. In het filiaal Hal op de mooie Grote Markt in Haarlem zie je voortreffelijk schildersgeweld met de fijngevoelige snaar van Isaac Israels en Hans Bayens en het klets-klots-kladder van mannen als Karel Appel en Armando. Hoezo virtuoos? Leg eens uit...

iets is goed als je het mooi vindt

Virtuoze kunst is natuurlijk geen genre. Het is meer een classificatie, want wat men bedoelt is, 'meer of beter dan gemiddeld', of ook wel, 'technisch volmaakt'. Er zit wel degelijk een element van vakbekwaamheid in, maar ook een kwalificatie (in de letterlijke zin van het woord). Iets virtuoos noemen is spierballentaal voor iets mooi vinden. Oké, iets héél mooi vinden. Of heel erg knap. Kundig.

Voor de doorsnee toeschouwer - ook wel kunstplebs - is iets goed als 'ie het mooi vindt. En wat de één goed vindt: dat is dus subjectief. Dat kan voor ieder van ons verschillend zijn. Denk maar aan die virtuoos pingelende pianist. Want ik hou van klassieke muziek, maar meer van vioolconcerten dan van etudes en preludes (of hoe dat mag heten) met piano-solo's. Overwegend heel knap gedaan, maar geef mijn portie maar aan Fikkie.
't Is een kwestie van smaak en dat geldt dus ook voor virtuoze schilderkunst. Wat de één mooi vindt, vindt een ander mogelijk spuuglelijk. Misschien is de titel van de expositie daarom niet zo heel erg gelukkig gekozen (vindt ook de Volkskrant). Het begrip 'virtuoos' is voor meerdere uitleg vatbaar en daardoor ontstaat begripsverwarring. Devaluatie van de betekenis ligt op de loer.






1. Ger Lataster, 'Siësta', 1996. 2. Twee maal Isaac Israels. 3. Drie op een rij van Hans Bayens. 4. Zicht op George Breitner. 5. Isaac Israels. 6. Een presentatie 'nét niet virtuoos', met middenvoor het portret 'Dame met zwarte hoed' van Charlie Toorop en daaronder Casper Marinus Leenderd Kouw met 'Landschap met molen'.
Voor de broodnodige duidelijkheid: lees het bij de expositie uitgebracht bookazine* en je krijgt een interessante uiteenzetting over wat de samenstellers - Antoon Erftemeijer en Lars Been** - verstaan onder het begrip 'virtuositeit' en waarom zij voor deze invalshoek hebben gekozen. In het eerste hoofdstuk maken zij hun redeneertrant duidelijk. De tentoonstelling handelt over "schilderkunst waarin met losse, vrije, vitale streken en toetsen een hoge mate van beweging, zeggingskracht en expressie is bereikt."
* Een prettig modisch verschijnsel: een, vaak aangenaam geprijsde 'catalogus' (jammer genoeg staan niet alle schilderijen beschreven) en magazine ineen.
** Conservator moderne kunst Frans Hals Museum (Erftemeijer) en co-curator en kunsthistoricus (Been).

what's in a name

Maar what's in a name? Lekker boeiend. Niet dus, want de expositie is gewoon een hele fijne kijkervaring. Alle reden om een rondgang te maken in 'Hal', de architectonische mengelmoes* aan de Grote Markt.
 * Deze locatie van het Frans Hals Museum is een samenvoeging van drie verschillende panden uit verschillende periodes: de Vleeshal, het Vishuisje en de Verweyhal. 

"Kunstenaars, kinderen en apen, ze beginnen allemaal spontaan. Kunstenaars ervaren kunst van kinderen en apen veelal ook als inspirerend. Maar het museum wil de veel gehoorde opmerkingen bij moderne kunst "dat kan mijn kind ook" of "een aap kan dat ook" aan de kaak stellen door tegelijk te laten zien hoe echte kunstenaars zich verder ontwikkelen en "virtuoos" worden."

spontaan maar weloverwogen

De tentoonstelling start op de begane grond met een wandje 'nét niet'. "Niet virtuoos, maar anders." Daar zien we een 8-tal voorbeelden van wat het museum verstaat onder 'niet-virtuoze manieren van schilderen' (zie foto hierboven). Zo hangt er bijvoorbeeld een - inderdaad nogal vlak - portret van de hand van Charlie Toorop ('Dame met zwarte hoed', 1928), maar het 'Landschap met molen' geschilderd door Casper Marinus Leenderd Kouw vind ik (persoonlijk) best aardig. Geen topstuk, maar zo zijn er meer (en ook in de expositie). Kwestie van smaak en daarmee is mijn bezwaar tegen de kwalificatie 'virtuoos' wel aangetoond. 





  
1. 'Dat kan mijn kind ook', drie kinderwerkjes. 2. Zaaloverzicht bij 'Expressie' op de 1e etage. 3. Lucebert, 'Een mens', 1990. 4. Zaaloverzicht. 5. Joan Gijsbers, 'Terras', 1983. 6. Wieske Wester, 'Bananas #12', 2018.
Goed. Ik zeg volle kracht vooruit en we geven onze ogen de kost bij al die fijne impressionistische schilderijen van Isaac Israels, George Breitner, Hans Bayens en anderen. What's not to like? Nou? Nu je het zegt. Het ene doek is mooier dan het andere. Breitners werken zijn vrij donker en Israels' doekje getiteld 'Gezusters Arntzenius' is 'mooier'; warmer dan zijn 'Portret van Sosro Kartono'. Daar ontkom je niet aan. Kwestie van smaak, maar over het algemeen: kostelijk.

Mijn ontdekking is Hans Bayens (1924-2003). Ik had niet eerder van de man gehoord, maar wat een fijnbesnaarde, gevoelvolle bescheiden werkjes. Heel mooi (vind ik). Het grote canvas van Thérese Schwarte krijgt veel aandacht (er staat - indachtig slow art - zelfs een bankje bij), maar virtuoos? 

geoefende onbevangenheid en schwung

Het wordt pas echt spannend wanneer we de trap bestijgen naar de eerste verdieping, want hoe magistraal en onnavolgbaar is het expressionisme? Ik word van deze dynamische kunststroming - door de bank genomen - vrij vrolijk en is dat dan een van de emoties die het gevolg is van virtuoos kunstkijken?
Te zien is een video waarin Karel Appel aan het werk is (volgens zijn beproefde methode 'van dik hout zaagt men planken') en er hangen een aantal verfstukjes van hele jonge kinderen. Die werkjes tonen aan dat hun spontaniteit "bijzonder virtuoos kan ogen" (maar dat is niet genoeg om virtuoos te zijn?). Vergaap je aan het geweldig werk van Cobra-kunstenaars, Anton Rooskens, Jan Cremer en zeker niet te vergeten, Ger Lataster.  

apenstreken en krabbels

Óp naar de mooie oude zolder, want daar zien we virtuoos abstract. Heerlijke kleurexplosies van Harrie Peters en Else Mulder, Adine Engelman en Frank van Hemert (e.a.). Apenstreken ook, want - met veel instinctieve spontaniteit - kan er dan ook sprake zijn van dierlijke virtuositeit? De hele vorige eeuw, maar zeker rond 1950, bij de opkomst van de abstracte schilderkunst, ontstond er interesse in het fenomeen apenkunst en werd er veel wetenschappelijk onderzoek gedaan maar de oorsprong van creativiteit en die van de menselijke in het bijzonder.



 
  

1. Armando ('Fahne 5', 1982) en op de achtergrond Theo Wolvecamp ('Zonder titel', ca. 1970). 2. Harrie Peters, 'Zonder titel', 1980/81. 3. Zaaloverzicht. 4. Evi Vingerling, 'Zonder titel', 2013. 5. Zaaloverzicht. 6. Apenstreken: schilderingen door apen (waaronder chimpansee Mano) uit de collectie van van Ignace Schretlen.
En? Kunnen apen virtuoos schilderen? Toch niet, begrijp ik uit de onderhoudende publicatie bij 'Virtuoos! Israels tot Armando'.
Gelukkig maar, wij moeten ons toch ergens in onderscheiden (en niets menselijks is ons vreemd).

De tentoonstelling is nog te zien t/m 3 november aanstaande. Kijk je even op de website voor bezoekersinformatie?


-X-


Ben jij ook benieuwd wat het nieuwe museale seizoen ons gaat brengen? Van 23 t/m 25 augustus - én terug op het Museum-en Leidseplein - de Amsterdamse Uitmarkt. Mijn volgende blogpost handelt over alle must sees en blockbusters in de herfst, winter en het voorjaar van 2019-2020.

Dus blijf aan de lijn...!

Het ultieme uitje: een fijn museumbezoek en dan een patatje mét toe....
Tekst en alle (iPhone)foto's ©MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl

Nu te zien in Museum de Fundatie: Michael Triegel en Zomerexpo 'Europa'

10 augustus 2019
De Latijnse titel voor de expositie, 'Discordia Concors', met het (haast magisch-/sur-) realistische werk van de Duitse fijnschilder Michael Triegel is niet voor niks gekozen. Het betekent zoiets als 'harmonieus meningsverschil' (of tweedracht) en wel hierom toepasselijk, omdat de kunstenaar zich vijf jaar geleden - op middelbare leeftijd - bekeerde tot het katholicisme. Op z'n minst opmerkelijk.
In Museum de Fundatie zie je momenteel 50 schilderijen van een artiest die een moderne twist geeft aan de stijl van de oude meesters.

Maar een bezoek aan het Zwolse museum is niet alleen maar 'zwaar op de hand' en religieus getint, want in hetzelfde kunsthuis zie je ook de meer lichtvoetige Zomerexpo 2019 met als thema 'Europa'. Twee onvergelijkbare grootheden, maar ik doe het toch. Lekker pûh...!

Loop je met mij een rondje door de zalen van het kunsthuis in de Hanzestad?



1. 'Prometheus (Tryptychon)', 2007. 2. 'Selbstporträt', 2016. 3. Zaalimpressie.
Waarom zou je je op 45-jarige leeftijd laten dopen - wat de kunstschilder vijf jaar geleden deed - en daarmee toetreden tot de Rooms-katholieke Kerk? De ontkerkelijking al decennia een feit en dan volgeling worden van een religie die niet anders dan in een kwaad daglicht staat wegens diverse onsmakelijke misbruikschandalen. Waarom, denk je dan (denk ik dan).
Dat is een vraagstuk waar geen antwoord op komt in de tentoonstelling 'Discordia Concors', maar die hang naar het hogere is wel het algehele thema bij de getoonde werken. Ietwat duister en mystiek en dat is de teneur van de vaak devote hyperrealistische fijnschilderijen van Michael Triegel*.
1968, Erfurt, (voormalig Oost-)Duitsland.

tegenstrijdig en mysterieus

Op een ondergrond van plechtstatig aubergine hangen 50 schilderijen waarvan je in eerste instantie de indruk krijgt te maken te hebben met oude kunst. Door het portret van paus Benedictus XVI, altaarstukken, een drieluik en andere, godsvruchtig-ogende canvassen met de beeldspraak van de renaissance, waan je je namelijk in een (laat) middeleeuwse kerk. Geschilderd in de stijl en met de precisie van de oude meesters: laag over laag, zeer verfijnd en heel symbolisch van aard. Bijbelse en mythologische taferelen, Latijnse namen en teksten en voor mij veel jeugdsentiment (want katholiek opgevoed).

maar niet heus

Als je verder kijkt dan je neus lang is, ontwaar je allerlei tegenstrijdigheden. Blijken de doeken bevreemdend en onwerkelijk. Ongewone associaties en variaties op een bekend verondersteld thema. Maar niet heus! In het schilderij 'Avondmaal' (1994) zou Christus aan tafel 'horen' te zitten met zijn 12 apostelen: in Triegels versie zit een gezichtsloze Jesus alleen aan een lege dis.
In 'De Bode' (2008) blijkt de figuur van Maria een houten ledenpop te zijn - zo'n tekenhulpmiddel dat ook op andere schilderijen opduikt en zie je her en der een kindertekening, een 'verdwaalde' antieke typemachine, een spiegel, stokbrood met een glas wijn, een nijptang en hedendaagse tubes verf, een mes of penseeltje. 






1. 'Porträt Kerstin', 2012. 2. 'Porträt Pabst Benedictus XVI', 2010. 3. 'Gebete', 2019. 4. 'Ave, verum corpus', 2018. 5. 'Schlafende Ariadne', 2010. 6. 'Römischer Bettler', 2018.
"Vergankelijkheid en schoonheid gaan bij de kunstenaar moeiteloos samen. Niet alleen in Triegels grote thematische werken, ook in zijn stillevens (...). Het is Triegels kracht om vertrouwde iconografie in een provocerend spel van herkenning en verwarring te koppelen aan deze tijd", aldus de handout bij de tentoonstelling.

En echt, ik wil niemand in het harnas jagen, maar... Hoewel ik zijn vakmanschap in hoge mate bewonder (what's not to like) en geïntrigeerd ben in het hoe en waarom van zijn bekering tot het christelijke geloof, spreekt de thematiek van Triegels werk mij minder aan. Die religieuze insteek is 'niet-echt-dat-je-zegt-mijn-ding' en dat zal zeker te maken hebben met die katholieke opvoeding (waarvan ik mij al in mijn tienertijd afkeerde). 
Voor degenen die er geen genoeg van kunnen krijgen: dertig van Triegels werken op papier zijn te zien in Kasteel het Nijenhuis, de chique dependance tussen Wijhe en Heino in het Overijsselse.

Zomerexpo 2019

Goed. We beklimmen de trap naar 'de wolk', want zo is de moderne en spectaculaire nieuwbouw op de Zwolse Fundatie in de volksmond gaan heten. Daar zie je momenteel een ZomerExpo met als onderwerp 'Europa'. Een vertoning met een hoge vermaakswaarde, want voor ieder wat wils en voor elke beurs.

een hoge vermaakswaarde

Het fenomeen 'Zomerexpositie' kent drie kenmerken: na een open inschrijving (1) volgt een anonieme keuze (2) en alle tentoongestelde kunst is te koop (3). Én alles doet mee: schilderijen, tekeningen, films, animaties, 2- en 3-D prints, mode-ontwerpen, sculpturen, foto's, buitenbeelden, installaties en maquettes.
De organisatie van het ZomerExpo-festival is al sinds 2011 in handen van Stichting ArtWorlds en de oproep voor de voorrondes van deze 2019-editie leverde in totaal 3.200 digitaal aangemelde creatieve uitingen op. Want het enthousiasme onder professionele kunstenaars en ter zake kundige amateurs is groot: het doet er niet toe wie de maker is. "Hier moet de kunst weer voor zichzelf spreken", zegt oprichter Carlien Oudes in een interview in het bij de tentoonstelling uitgegeven boekje*.
* Een mini-catalogus in de serie van SeeAllThis met een opsomming van alle kunstwerken met de bijbehorende afmetingen en verkoopprijs).





1. Remigius Hazenbroek, 'En wij dan...'.  2. Drie werken van Ans van der Vleuten en '(...) de humor ligt op straat' van Marcel de Wit. 3. Bas van Wieringen, 'At the end the book will save itself'. 4. Anita Dommerhold, 'The Backside'. 5. Johan Lammerink, 'Eyes1 - Rich Amsterdam (127 eyes...)'. 6. Zaaloverzicht.
De deelnemers zijn op zoek naar een (groter) podium en feedback op hun werk en hopen op een plekje aan de muren of in de zalen van de twee locaties waar de tentoonstelling wordt gehouden. "Elke maker krijgt de kans om werk in een museale omgeving te exposeren, positie te bepalen en contacten te leggen. En bezoekers herkennen zich in de kunst die deze heterogene groep maakt (...). ".

reputaties tellen niet

Voor de uiteindelijke vertoning in De Fundatie én de kamers en de tuinzaal van Kasteel het Nijenhuis (waar ik overigens niet ben geweest) werden door een vak-, junior- en publieksjury, 250 kunstwerken uitverkoren. Het zijn kunstzinnige maaksels van overwegend Nederlandse kunstenaars, met - zoals gezegd - het overkoepelende en breed op te vatten thema 'Europa'. Goed gekozen ook. De verkoopexpositie opende in de week voor de Europese verkiezingen.

actuele issues

"Europa staat ter discussie. Het is een werelddeel in verwarring, waar je wel of niet bij wilt horen." En dus kun je een dergelijk onderwerp 'via verschillende routes aanvliegen' (jeukwoorden, maar wel toepasselijk in dit verband).
"Dat kan zomaar propagandawerk of uitgesproken kritisch werk opleveren, maar het kan ook arcadisch (idyllisch of landelijk, red.) en paradijselijk zijn: vakantiebestemming Europa! Eigenlijk alles waarvan je vindt dat het over Europa gaat", aldus Oudes.
Alle te verwachte kwesties komen voorbij: Brexit en Theresa May, de gele hesjes, het groeiende populisme, de eigen identiteit, het vluchtelingenvraagstuk, maar ook de mooie kant van onze Verenigde Staten van Europa. Een ratjetoe: soms serieus, soms (v)luchtig (zoals Ha Ha Ha van Marcel de Wit, dat de titel '(...) De humor ligt op straat' meekreeg en gemaakt is van lachgaspatronen - zie foto ). 

De zomertentoonstellingen blijken een zomerhit, want zeer druk bezocht. In 2017 kwamen er meer dan zeventigduizend bezoekers op af. Heel begrijpelijk, want het is fijn om te kijken naar de diverse invalshoeken en variaties op het thema, zonder afgeleid te worden door de status en faam van die makers.
Soms hebberigmakend (en variërend van een enkele honderd tot zo'n twintigduizend euri).






1. Rob Ferencik, 'Public Space 3/2' en 'Public Space 1'. 2. Zaaloverzicht. 3. Erika den Boer, 'Cultureel Erfgoed'. 4. Jeanne van Bragt - Peijen, 'Europa heel divers'. 5. Hester Popma - van der Kolk, 'Welcome to Europe'. 6. Pauline van Buringen, 'Sunday 8.15 AM'.  
Nu ook te zien: Charlotte van Pallandt, 'Kunst als Levensdoel' (en daarover schreef ik dit verslag).
De drie beschreven tentoonstellingen zijn te bezoeken tot en met 1 september aanstaande. Kijk even op de website van Museum de Fundatie voor bezoekersinformatie.


-X-


Tot later!


Tekst en alle (iPhone)foto's: ©MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl

Auto Post Signature

Auto Post  Signature