Rietveld, de Van Baaren-collectie en ander moois in het Centraal Museum Utrecht

18 oktober 2017


Het was zo'n veertien dagen geleden dat ik voor de tweede keer in korte tijd, overigens in heel goed gezelschap, het Centraal Museum in Utrecht bezocht. Mijn metgezellen, Anne-Marie en Lennie, hadden hun zinnen gezet op de tentoonstelling "Uit de Mode", maar zoals je wellicht weet versloeg ik deze interessante en mooie opstelling al een maand verleden (en dat verslag lees je hier).
Maar niet getreurd: het Utrechtse museum biedt meer dan 'alleen' de mode-expositie (aankomende zondag is de laatst dag!) en dit was dan ook een goede gelegenheid om andere verzamelingen en de vaste collectie te gaan ontdekken. Vandaag doen we een rondje in de rubriek 'van alles wat' in het Centraal Museum in de Domstad.

Ga je mee?

Bij bovenstaande foto's: 1. Britt Dorenbosch 'Trui', 2017. 2. opstelling met twee Rietveld-stoelen.




1. en 2. Zaaloverzicht. 3. Isaac Israëls, 'Twee Meisjes', 1915-1920. 4. Zaaloverzicht.

Rietveld en de Van Baaren-collectie

Laten we beginnen met de presentatie van na-oorlogse (dus late) Gerrit Rietveld-stoelen gecombineerd met schilderijen uit de Van Baaren-collectie. Het museum koos voor de combinatie Rietveld - Van Baaren, omdat zij daarmee het verschil willen aantonen tussen de ruimdenkende en avant-gardistische Rietveld en de enigszins behoudende en 'traditionele' smaak van de verzamelende tijdsgenoten.

In 1980 verwierf het Centraal Museum een assortiment van ruim 400 Franse en Nederlandse kunstwerken uit de late 19de en de vroege 20ste eeuw, die ooit aangekocht werden door de in Utrecht woonachtige en ongehuwde broer en zus Lambertus (1888-1964) en Josephina van Baaren (1890-1959). Voor de vertoning met de Rietveld-stoelen werd er een kleine, maar erg mooie selectie gemaakt met kunstwerken van o.a. Carel Willink, Jacob Maris, Isaac Israëls, Henri Fantin-Latour en Félix Elie Tobeen
De collectie Gerrit Rietveld-meubels van het Centraal Museum bestaat uit circa 300 objecten*, waaruit de samensteller van de tentoonstelling een selectie maakte van een aantal na-oorlogse stoelen.

Alle schilderwerken uit de Van Baaren-collectie hangen aan glazen wanden en het leuke daarvan is, is dat je niet alleen de voorkant maar soms ook de achterkant van het werk kunt bekijken. Want aan de achterkant van een schilderij valt ook heel veel te ontdekken. Etiketten, labels en stickers van galerieën en musea uit zowel Nederland en Frankrijk 'vertellen' over de omzwervingen die zo'n werk heeft gemaakt en dat maakt het wel zo interessant. Het is niet voor niks dat een 'echte kenner' vaak eerst de achterkant van een schilderij bestudeert.
Alleen geeft al dat glas allerlei reflecties, waardoor fotograferen (weer eens) extra lastig was. :-(
De tentoonstelling is te zien tot en met 31 december 2019 (dus je hebt nog effe...).

* Een groot deel is persoonlijk door Rietveld geschonken ter gelegenheid van zijn eerste overzichtstentoonstelling in het museum in 1958.




1. Zaaloverzicht. 2. Isaac Israëls, 'Damesportret', 1900-1910. 3. Jean Metzinger, 'La Partie de Cartes', 1924. 4. en 5. Gerrit Rietveld, meubels.

Vroeg Droog

Het is mij niet duidelijk wat de (kunsthistorische) afweging is geweest om juist op dit moment aandacht te besteden aan het vroege werk van het designlabel Droog. Droog Design werd in 1993 opgericht door Renny Ramakers en Gijs Bakker en dat is dus 24 jaar geleden. (dus iets te vroeg voor een Droog-jubileum).
"Het Centraal Museum kocht precies twintig jaar geleden voor het eerste Droog Design aan. Momenteel bezit het de grootste museale collectie Droog Design ter wereld. Bovendien viert Nederland in 2017 100 jaar De Stijl met het themajaar van Mondriaan tot Dutch Design", staat er op de website van het museum te lezen. En dan komt het: "(...) reden genoeg dus voor de tentoonstelling Vroeg Droog: de beginjaren van Droog Design."

Mwah?  Een nogal dunne redenering en mijn inziens wordt het verband met '100 jaar De Stijl' er 'met de haren bijgesleept' (en dat zie ik dit jaar een beetje te veel en te vaak).
In dit verslag zie je ook nauwelijks beeld van de 'Vroeg Droog'-opstelling, want een knappe foto maken bleek een hele uitdaging. De design-items stonden wel heel erg dicht op elkaar en het vergde een diepgaande studie om de verklarende info bij het juiste object te vinden (het was - zeg maar - een puzzeltocht). Jammer, want onder het Droog-label zijn hele mooie design-producten gemaakt.




1. en 2. Toegang tot de 'Vroeg Droog' tentoonstelling. 3. Joris Laarman, Bone Chair, 2007. 4. Grafleggingsgroep, kalksteen, 1494.

De wereld die Utrecht heet

Het blijft lastig: focussen. En dat blijkt ook uit de (vaste?) tentoonstelling 'De Wereld van Utrecht'. "De expositie (...) is zo breed en veelomvattend als de titel suggereert. Niet alleen is ruimhartig uit de rijke collectie van het museum geput, de thema's in de opstelling gaan terug tot het begin van de jaartelling en hebben een internationale reikwijdte", laat het museum de bezoeker weten. 

Precies. Dat bedoel ik. De toeschouwer gaat van 'vóór Christus' naar het begin van de eenentwintigste eeuw. Wow, dat is nog eens een tijdreis. Hoe dan ook, onderdeel van het thema "de wereld van Utrecht' is 'de donkere zijde van de maan' en dat is dan weer een gecombineerde expositie van enkele werken van magisch-realistisch schilder Pyke Koch (1901-1991) en een paar schilderijen van Marlene Dumas (1953). Mooie schilderijen (kijk maar), maar het verband tussen de twee kunstenaars ontgaat mij. De bijbehorende zaaltekst vermeldt iets van 'het eeuwige raadsel van de ziel', 'wat bezielt ons' en 'gedachten en gevoelens zijn niet altijd logisch'.
Oké?

Museumtip: vanaf 18 november brengt het Centraal Museum een overzichtstentoonstelling van het werk van Pyke Koch. Interessant, want de schilder is niet onomstreden (gezien zijn standpunt over het fascisme in de 2de wereldoorlog). Wel heel mooi werk!
Meer info over die expositie vind je hier. 



1. Pyke Koch, 'Zelfportret met Zwarte Band', 1937. 2. Marlene Dumas. 3. Pyke Koch, (detail) 'Dorpszwembad II', ca. 1957.

Tot slot...

zag ik ook nog (nieuw) werk van Britt Dorenbosch op de bovenste etage van Nederlands' oudste stedelijk museum. De kunstenaar won de 'K.F. Hein Kunststipendium 2016' en "met haar ontwapende eenvoud schildert Dorenbosch objecten uit huizen waar zij heeft gewoond". De verzameling werken heet dan ook 'Thuis'. Fijne innemende en kleurrijke schilderijen op een overzichtelijk manier in beeld gebracht.
Precies dát en daar hou ik van.


-X-


Mijn volgende bericht zal even op zich laten wachten, want dit weekend reis ik af naar Eindhoven om mij onder te dompelen in de Dutch Design Week. Mijn zielenroerselen naar aanleiding van dit jaarlijkse design-feest vind je hier, op deze plek volgende week terug.
Tot dan en stay safe...


1. Gijs Bakker, Stoel met gaten, 1989 en Britt Dorenbosch, 'Tapijt', 2017. 2. Britt Dorenbosch, 'Mijn Kleurenleer' (trui en vest), 2016.
Alle (iPhone 6) foto's: www.agreylady.nl

Think big: dit weekend de tweede editie van BIG ART.

15 oktober 2017
Groot, groter, grootst: dat is de idee achter BIG ART en het concept werd bedacht door artistiek alleskunner Anne van der Zwaag. Een kunstbeurs gecureerd door een creatieve duizendpoot en dat laatste mag blijken uit de nu volgende 'wilde greep' uit haar curriculum vitae.

De culturele loopbaan van Van der Zwaag startte met een studie Moderne en Hedendaagse Kunst aan de Universiteit Utrecht en vervolgens deed zij ervaring op in het bedrijfsleven als manager op de designafdeling van AkzoNobel.
Naast dat zij zelf kunst verzamelt, is Van der Zwaag directeur van de Rotterdamse designbeurs OBJECT, freelance curator van diverse grote tentoonstellingen (bijvoorbeeld de jubileumtentoonstelling over het Nederlandse meubelmerk Pastoe in de Kunsthal Rotterdam, maar ook 'Bal!' in Paleis Soestdijk en 'Wit' in het Nederlands Fotomuseum), is zij publicist en schrijft boeken en columns. En alsof dat nog niet genoeg is adviseert zij bedrijven, organiseert symposia, geeft lezingen en presentaties en zit in allerlei besturen en adviescommissies. Voilà.
Dus ik heb met 'duizendpoot' en 'alleskunner' niets teveel gezegd, toch?



1. Installatie van Bonno van Doorn. 2. "Grab the Pussy' is onderdeel van 'De Koude Kermis' van (mediakunstcollectief) Dropstuff. 3. Zaal 1 met (op de voorgrond) 'Imploded Volumes' van Ewerdt Hilgemann, Rik Smits (Galerie Ron Mandos) en links de 'boekenkast' van Alfredo Häberli (Quodes).

Grachtenpand-chic 

Vond de 2016- (en eerste) versie van BIG ART plaats in de onttakelde, voormalige Diamantbeurs in Amsterdam: dit jaar is de keuze gevallen op het monumentale koopmanshuis én rijksmonument 'De Zonnewijser'. (Dat vermoedelijk in 1615 werd gebouwd, maar in 1772 gerenoveerd werd in Lodewijk XVI-stijl). Beide locaties hebben gemeen dat de enorme panden, voordat het pop up 'circus' van BIG ART binnentrok, leeg stonden.
In het deels gestripte en 3.000 m² grote pand aan de Herengracht 182 (grenzend aan de Raadhuisstraat) mag, voordat door vastgoedinvesteerder en eigenaar Millten met de restauratie wordt begonnen, BIG ART de toeschouwer bekoren met extra large kunstwerken, foto's, tekeningen en installaties. Ondanks de deplorabele staat van het gebouw is de grandeur nog overal zichtbaar en dat levert in combinatie met de moderne kunst prachtige plaatjes op.

Met goede moed en hooggespannen verwachtingen toog ik richting dead center Amsterdam om het spektakel met eigen ogen te gaan bewonderen en ziehier mijn verslag.




1. Jans Muskee, 'Protest', 2017. 2. Nick Hendrix, 'Anesthesia', 2017 (Galerie Roger Katwijk). 3. en 4. Nicolas Chuard, 'More is More & More', 2016.
Het platform bleek verrassend interdisciplinair. Alles komt samen. Kunst, design én architectuur. Uit alles blijkt dat Van der Zwaag groot voorstander is van verbinding en kruisbestuiving tussen de diverse creatieve disciplines. (Dus een vrouw naar mijn hart!)
Van der Zwaag in een artikel op de website architectuur.nl: "BIG ART is laagdrempeliger dan een museum en toegankelijker dan de besloten hokjesgeest van een standaard beurs. Het is een inspirerende verkooptentoonstelling en fair in één."

Oversized en extra large

60 oversized kunstwerken op de diverse niveaus in het stadspaleis. Het pand kent zes verdiepingen (als je het souterrain mee telt), vier tussen-etages en een torenkamer en dat allemaal rondom een wit met zwart-geaderd marmeren, rondgaand stappenhuis met lift.  Zo mooi!
In een dergelijke entourage kun je ook groots uitpakken. Bij binnenkomst op de bel-etage van het  indrukwekkende gebouw werd mij - uiterst vriendelijk - aangeraden van beneden naar boven te lopen (en niet zoals ik van plan was, van boven naar beneden), omdat als klap op de vuurpijl een speciaal voor de nok (de torenkamer) gemaakte installatie van gespannen draden door interieurarchitect en kunstenaar Robbert de Goede te zien is.
En dan dat uitzicht. Hoe hoger je in het gebouw komt, hoe aangrijpend je blikveld wordt. Echt een cadeautje: aan de ene kant de Westertoren en aan de andere kant (de achterkant van) het Paleis op de Dam. Wat wil je nog meer?






1. t/m 5. impressies van 'De Zonnewijser' en het uitzicht. 6. in de torenkamer nieuw werk van Robbert de Goede.

Big and beautiful

Terug naar de kunst. Meerdere artiesten en ontwerpers tonen in de verkooptentoonstelling nieuw werk. En verder bleek niet elk kunstwerk zich zonder tegenstribbelen te laten fotograferen. Een voorbeeld daarvan is de video-installatie van fotograaf Jaap Scheeren. Door een druk op de rode knop 'valt' een man tergend langzaam op een palet vol met trays met duizenden eieren. Hoe gaat dat aflopen? Fascinerend om naar te kijken, maar helaas niet voor in dit blog. Naast deze filmische bijdrage van Jaap Scheeren presenteren ook Katrin Kortmann, Robbert de Goede, Christie van der Haak, Floor van Keulen en Jans Muskee nieuw werk tijdens BIG ART.

Tijdens mijn rondgang over de fair werd ik getroffen door de inspanningen van jong talent, maar ik zag zowaar ook een aantal 'goede bekenden'. Zo stuitte ik bijvoorbeeld op kunstwerken van Ewerdt Hilgemann uit de serie 'Imploded Volumes' (1995) en deze sculpturen waren deze zomer ook te zien tijdens ART ZUID (en daarvan zie je hier mijn verslag). 'PushMe - PullYou (Divorce)' (2017) van de Bulgaar Stefan Yordanov stond ook (heel lekker roze neon) te stralen op de  Kunstrai van afgelopen juni (en ook daarvan maakte ik een blog). En zo waren er nog een aantal voorbeelden.
Wat zo leuk is: langzamerhand raak ik (een beetje) thuis in de wereld van de moderne kunst.





1. Pieter W. Postma (Kers Gallery). 2. 'The Fair Grounds', onderdeel van 'De Koude Kermis' van Dropstuff (zie hierboven). 3. Ton Slits (Galerie Bart). 4. Stefan Yordanov (Kers Gallery). 5. 'Cardinal Points (White)', Steve Aalders.

Kruisbestuiving

Ik persoonlijk (...) ben heel erg te spreken over die verwevenheid tussen design, kunst en architectuur die te zien is bij BIG ART en waar Anne van der Zwaag bekend om staat. Want waar ligt de scheidslijn tussen de diverse creatieve disciplines, zou ik in alle oprechtheid willen opwerpen? Misschien alleen met een diepgravend en naar alle waarschijnlijkheid gortdroge theoretische kunsthistorische verhandeling zou die grens aangegeven kunnen worden. Maar doe maar niet. Wat mij betreft liever grenzeloos.

Ontwerper Richard Hutten is in 'De Zonnewijser' te zien met een serie van drie, dit jaar tot stand gekomen kunstwerken die de titels 'Skyscape 1', 'Skyscape 2' en 'Skyscape 3' meekregen (zie hieronder). Collega-designer Floris Hovers heeft op een van de bovenste etages twee installaties staan. De assemblages 'Wooden City' uit 2016 en 2017 vertonen heel duidelijk de handtekening van productontwikkelaar Hovers.
Als laatste voorbeeld Christie van der Haak. In haar schilderijen was de veelzijdige kunstenaar al sterk geïnteresseerd in ornamenten en patronen; de laatste jaren gebruikt zij deze florale vormen in haar wand- en vloerkleden en stof- en behangontwerpen. Dus wil je een 'echte' Van der Haak op de vloer? Oma's stoel laten stofferen of een nieuw behangetje op je muur? Nou, dat kan. Geen enkel probleem.





1. Aan de muur Richard Hutten met Skyscape 1, 2 en 3 en op de grond een (porseleinen) installatie van Jan ten Have (Galerie Frank Taal). 2.  Christie van der Haak,  'La Cause de notre Joie', 2017 (detail). 3. Alfredo Häberli, 'Pattern' (2006, Quodes). 4. Eveline Visser, 'Le Nid de Marie Antoinette', 2017 (Cokkie Snoei). 5. David Bade 'In der Hose', 2017 (Kers Gallery). 

Tot slot nog een opmerkelijk 'incident'. Ook werk van Gavin Turk is te bewonderen op BIG ART. Er hangen een drietal 'schilderijen' en er staat een perplex-opstelling. En nu moet je weten dat de Britse artiest "met zijn kunstwerken thema's aansnijdt van auteurschap, authenticiteit en identiteit" (bron: ARTtube), ikzelf zou zeggen dat hij humorvol werk maakt. Turk is in het algemeen wel ín voor een geintje. Dus ik was niet verbaasd een ei* in een vitrine te zien met daarop een verpakking van Fisherman's Friend. Ik maakte een foto en klaar.
Blijkt dat zakje van die hoestpastilles ('sterk spul, hé..) er helemaal niet op te horen. Waarschijnlijk achtergelaten door net zo'n lolbroek als Gavin Turk himself...

* 'Oeuvre'. The collective title of the subsequent series of giant birds’ egg sculptures – ‘Oeuvre (Hen)’, ‘Oeuvre (Duck)’ etc – plays on the similarity between the word for the life’s work of an artist, 'Oeuvre', and the French word for egg, 'oeuf'" (van de website van Gavin Turk).


In het ootje genomen...


 -X-


Je kunt vandaag nog tot 19.00 uur terecht bij BIG ART.


1. Gavin Turk, 'Oeuvre' en 2. het monumentale stadspaleis aan de Herengracht.

Alle (iPhone 6) foto's: www.agreylady.nl

Chic modern met Memphis-invloeden bij de VTWonen&Designbeurs

10 oktober 2017
Oké. Op mijn eerdere blog over de VTwonen & Designbeurs - die afgelopen week werd gehouden in de Amsterdamse Rai - kreeg ik nogal wat bijval. Blijkbaar zijn er meer mensen die A. vinden dat onze voetstap qua interieur wel wat kleiner kan (maar wel lastig, zeker met mijn maat 41) en/of B. dat de woonbeurs niet geheel en al aan hun verwachtingen voldeed. 

Vandaag volgt een (beeld-)verslag van dát deel van de standhouders dat zich onderscheidde met een geheel eigen stijl. Die ondernemers die zich niet conformeren aan het momenteel heel gangbare en voornamelijk door Nederlands' grootste interieurtijdschrift VTwonen - overigens zeer knap neergezette 'hipster-stijltje'.



Het nieuwe Memphis

Woon-glossy Eigen Huis & Interieur (van dezelfde uitgever als VTwonen, nl. Sanoma) liet de inrichting van hun 'beurs-huis' over aan fotograaf en ontwerper Floor Knaapen (van 'viewtography') die met voortvarendheid in de woonkamer van het EH&I-huis een moderne versie, maar wel degelijk op de Memphis-beweging geïnspireerde presentatie ontwierp. Kernwoorden: warm, luxe en eigengereid en in elke ruimte een eigen signatuur.  

Even terug in de tijd. Hoogtepunt van de Memphis-stroming lag halverwege de tachtiger jaren en toen vielen die meubels en accessoires van de Italiaanse ontwerpers (zoals) Ettore Sottsass, Andrea Branzi, Alessandro Mendini lang niet bij iedereen in de smaak en zeker niet in het nuchtere, behoudende Nederland. Toentertijd moest men wennen aan de ietwat kitscherige stijl, de  felle kleuren en de overwegend geometrische patronen en de a-symmetrie. Er was nogal wat lef voor nodig om Memphis-design in huis te halen*

Nu niet meer. Zolang alle elementen goed gecombineerd worden, wat Knaapen uitstekend deed, dan is niets 'te gek'. Voor de keuken, maar vooral voor de slaapkamer en badkamer koos de designer voor een ietwat 'rustiger' benadering en kleurpalet. 

* Hier vind je mijn verslag over de tentoonstelling 'De Laatste Avant Garde' dat over de Memphis-group handelt.




Vloerkleed van Moooi, behang onder van Ferm Living en boven van Loia (voor NLXL).



De Eigen Huis & Interieur Pin

"In navolging van Marcel Wanders, Hella Jongerius, Studio Job en Edward van Vliet is textielontwerper Mae Engelgeer de winnaar van de EH&I Pin 2017. De designprijs (voorheen de Woonbeurs Pin) wordt sinds 1994 uitgereikt aan Nederlandse ontwerpers, fabrikanten of organisaties die een exceptionele bijdrage hebben geleverd aan het Dutch design. De uitreiking van de felbegeerde EH&I-Pin vond plaats op vrijdag 6 oktober tijdens het 25-jarig jubileumfeest van de VTwonen&design beurs in de RAI Amsterdam", aldus het persbericht over de uitreiking van deze zeer gewilde design-trofee.

De in 2004 aan de Amsterdam Fashion Institute afgestudeerde Mae Engelgeer verdient deze onderscheiding als geen ander. Zij heeft inmiddels een lange staat van dienst op het gebied van textiel-ontwerp, zoals plaids, karpetten, kussens en keuken-, bed- en badlinnen. Uit het jury-rapport: "Mae stopt bewonderenswaardig veel energie in haar ontwerpen en in de presentatie ervan. Zij combineert op een unieke manier oude ambachtelijke technieken met een hedendaags productieproces." Daarnaast roemt de jury haar eigentijdse kleurgebruik.
Hear, hear.




1. de Pin-winnares in eigen persoon. 2. en 3. impressies van de stand. 4. Oeps! Maar het euvel werd gelukkig snel verholpen....
Hieronder krijg je random nog wat impressies te zien vanaf de beursvloer en dan van díe deelnemers die lef en een eigenzinnige, creatieve instelling toonden. Neem het Eindhovense VIJ5. Met hun eigen ontwerpen en de woon-accessoires van andere (jonge) ontwerpers die zij vertegenwoordigen, bieden zij een verzameling verfrissende items met een eigen verhaal. Dutch Design ten voeten uit: producten met een minimalistische esthetiek en een verrassende functionaliteit.

Bruggetje naar de Dutch Design Week

En daarmee heb ik een mooi bruggetje naar de Dutch Design Week (DDW) want die staat er weer aan te komen. Yippee!  Het creme de la creme én moeder aller (Noord-Europese) design beurzen!
Het thema is van deze 2017-versie is S T R E  T  C  H  !  

Tijdens dit jaarlijkse, grootschalige en internationale negendaagse woon-event in design-hoofdstad Eindhoven wordt het feest van het 'Nederlands Ontwerp' gevierd. Feitje: waar Dutch Design Week in 2002 begon met slechts 20 deelnemers, was het spektakel in 2016 uitgegroeid tot een design-show met meer dan 400 evenementen verdeeld over 100 locaties, waaraan 2.500 ontwerpers deelnamen. Het evenement trok vorig jaar zo'n 295.000 bezoekers uit binnen- en buitenland (bron: Wikipedia).

Ook ik ben van de partij. Uiteraard zou ik willen zeggen (hoewel ik verleden jaar wegens omstandigheden heb moeten missen). Ik zal, samen met vriend en mede-blogger Marvin van Whiteboxliving, twee dagen aanwezig zijn op de DDW en hoop daarmee een representatief verslag (of twee) te kunnen maken van dit inspirerende design-event.
Nog twee weken.
Ik kan niet wachten.




1. De presentatie van Vij5. 2.Vers van de Pers, want gloedje nieuw: de klok 'Graphic Time' van Raw Color bij Vij5. 3. de mooie stand van Calex Holland (verlichtingsproducten). 4. styling-opleidingen bij Nimeto Utrecht.

Tot zover mijn verslag vanaf de (VTwonen & Design-) beursvloer.
Ik wens je een heel fijne dag en


-X-


stay safe...!



1. en 2. impressies van de perskamer en meeting room voor de pers en genodigden.

Alle (iPhone 6) foto's: www.agreylady.nl

Auto Post Signature

Auto Post  Signature