World Press Photo 2018 in de Nieuwe Kerk

22 april 2018
In de zestig voorgaande edities van World Press Photo zijn er heel veel winnende foto's iconisch geworden. Neem die van het blote 'napalm-meisje', gefotografeerd tijdens de Vietnamoorlog (in 1972) of dat beeld van de 'tank man' op het Plein van de Hemelse Vrede in Peking (uit 1989). Al die beroemd geworden foto's worden bij de entree van de tentoonstelling in de Nieuwe Kerk op de Dam breed uitgemeten. Ik heb daar slechts een vluchtig blik op geworpen, want - hoewel vaak prachtig van compositie en perfect in scherpte/diepte - word ik van die hard-confronterende foto's niet echt vrolijk. 
Wie wel?

Toch zag ik vooral hele mooie en in sommige gevallen inspirerende en optimistisch stemmende beelden in de op 14 april jl. geopende foto-expositie 'The Stories that Matter' van World Press Photo 2018.
Kijk je met me mee? 



1. Milieu: 1ste prijs enkelbeeld van Neil Aldridge. 2. Earth Kiln © Li Huaifeng 3. de Nieuwe Kerk.
Wist je dat deze roemruchte fotoprijs een Nederlandse oorsprong kent? (En het nu volgende plukte ik gewoonweg van de website). "In 1955 organiseerde een groep Nederlandse fotografen een internationale wedstrijd om hun werk aan een wereldwijd publiek te laten zien. Sindsdien is het concours, genaamd World Press Photo uitgegroeid tot 's werelds meest prestigieuze fotocompetitie en reist de tentoonstelling met alle winnende foto's de wereld rond om daarmee miljoenen mensen te bereiken."

prijs voor visuele journalisten en verhalenvertellers

Al zes decennia werkt de onafhankelijke en non-profit World Press Photo Foundation vanuit een kantoor in Amsterdam.  De jury - die dit jaar onder leiding stond van de Cubaanse fotograaf en art director Magdalena Herrera -  maakte een selectie* van de meest indringende, bijzondere en kwalitatief hoogwaardige beelden uit de visuele journalistiek van het afgelopen jaar (in dit geval dus 2017). Inmiddels is het een zeer prestigieuze prijs, want fotografen uit de hele wereld hopen op erkenning van hun werk in de categorieën milieu, hedendaagse kwesties, algemeen nieuws, lange-termijn-projecten, natuur, mensen, sport en hard nieuws (in het Engels: 'spot news'). 
En hoewel de meeste foto's in de expositie indringend en confronterend zijn, kreeg de laatstgenoemde groep, 'hard nieuws' die naam - spijtig genoeg - niet voor niks.

* De foto's zijn gekozen uit 73.044 inzendingen van 4.548 fotografen uit 125 verschillende landen.




1. Natuur: 1ste prijs Series (detail),© Ami Vitale. 2. Zaaloverzicht 3. Natuur: 2de prijs Enkel beeld (detail):© Thomas P. Peschak. 4. Natuur: 1ste prijs Enkel beeld (detail): © Corey Arnold.
In voorbereiding op mijn bezoek aan de Nieuwe Kerk googelde ik zo wat op World Press Photo en aanverwante zaken en daarbij viel mijn oog op deze uitspraak: "fotojournalistiek is een van de meest oprechte vormen van communicatie." Oké! Want beelden liegen niet. Hoewel?

De foto's in WPPH zijn over het algemeen spectaculair en hebben een enorme nieuwswaarde. Een aanslag op voetgangers op de Westminster Bridge in Londen; een gek die op bezoekers van een Country-festival in Las Vegas begint te schieten; de bevrijding van Mosul (Irak) op IS-strijders; de aanvallen op de islamitische Rohingya in Myanmar en de Black Lives Matter-demonstraties in de VS: ook in 2017 was er meer dan genoeg breaking news.

ramptoerisme en nieuwsellende

Als ik de foto's in bijvoorbeeld de categorie 'hard nieuws' bekijk, dan ga ik snakken naar komkommernieuws. Wat een ellende in de wereld (...) en die narigheid levert nu eenmaal schokkende foto's op. De winnaar (1ste prijs Enkel beeld) is de Venezolaanse fotograaf Ronaldo Schemidt die op 3 mei 2017 foto's maakte van José Victor Salazar Balza (28) die tijdens gevechten met de oproerpolitie bij een protest tegen president Maduro in Caracas vlam vatte, maar die (gelukkig) - zo vertelt het bijschrift - het incident, ondanks zijn eerste- en tweedegraads verbrandingen overleefde.

De jury(voorzitter) over de foto: "It's a classical photo, but it has an instantaneous energy and dynamic. The colours, the movement, and it’s very well composed, it has strength. I got an instantaneous emotion…"
Ik ook. Mijn eerste (en enige) emotie was(en is) ontzetting.





1. Winnende foto Hard Nieuws: Ronaldo Schemidt. 2. en 5. Impressies van de tentoonstelling in de Nieuwe Kerk. 3. Lange-termijn-projecten: 1ste prijs: de serie van Carla Kogelman. 4. Mensen: 1ste prijs Series (details): ©Adam Ferguson, portret van door Boko Haram ontvoerd meisje.
Waarschijnlijk heel nauwkeurig, eerlijk en boeiend qua inzicht op onze wereld (dat zijn de criteria* waarop de jury de persfoto's beoordeelt), maar ik kan niet lang (genoeg) naar deze foto's kijken om die kwalificaties te checken. Noem me een watje (een nieuws-mijder desnoods) - I don't care - maar ik hoef niet per se 'een stomp in de maag'.  Ik kijk dan toch liever naar de foto's in andere categorieën zoals natuur, mensen, sport etc.

"pas op, nu volgen schokkende beelden..."

Bijvoorbeeld de ontroerende serie opnamen die Ami Vitale maakte voor National Geographic (Natuur, 1ste prijs Series) genaamd 'Warriors who once Feared Elephants' over een olifanten-project in Noord-Kenia. Misschien nog wel mooier vond ik de fotoserie (Mensen, 2de prijs Series) 'Finding Freedom in the Water' van de Amerikaanse fotograaf Anna Boyiazis. "(...) In dorpen op het noordelijkste puntje van Zanzibar geeft het Panje-project (Panje betekent 'grote vis') lokale (islamitische) vrouwen en meisjes de kans om te leren zwemmen.  

* Deelnemende fotografen zijn verplicht de ethische code te accepteren en alle winnende foto's worden geverifieerd. "Zo kan men erop vertrouwen dat de foto's situaties weergeven waarvan de fotograaf getuige is geweest."





1. t/m 3. en 5. Mensen, 2de prijs Series: ©Anna Boyiazis, 'Finding Freedom in the Water'. 4. Zaaloverzicht.
Wat je er ook van vindt, sinds vorige week zijn de ruim 160 prijswinnende foto's te zien in de jaarlijkse expositie in De Nieuwe Kerk in Amsterdam. En die kerk is sowieso de moeite waard om eens van binnen te bekijken. Zeker als de zon naar binnen schijnt: dan krijgt dit (oorspronkelijk) uit 1410 stammende Godshuis (met een prachtig verguld koorhek uit ca. 1650 en een dito gestoken eikenhouten preekstoel uit 1649-1664) een haast magische uitstraling.

Wat een prachtige ambiance voor de ontroerende, soms harde maar altijd nieuwswaardige afdrukken van World Press Photo 2018

-X-


Wat mij betreft een must see, dus go, go, go!
(t/m 22 juli).

Koorhek, ca. 1650 naar ontwerp van Johannes Lutma.
Tekst en alle (iPhone) foto's: www.agreylady.nl

Grayson Perry in het Bristol Museum & Art Gallery

19 april 2018
Vandaag wil ik het met je hebben over een kunstenaar die in 2003 de Turner Prize won en dat zegt wel wat. De prijs wordt gezien als de meest prestigieuze ter wereld voor nog in leven zijnde kunstenaars (en ook gewonnen door kanjers als Damien Hirst, Steve McQueen en Anish Kapoor). Ook Grayson Perry won 'em, want ook hij wordt beschouwd als een van de meest toonaangevende hedendaagse Britse kunstenaars.
Bekend om zijn keramische vazen, wandtapijten van formaat én zijn neiging om zich als zijn alter ego te kleden. En let wel: zijn 'tweede ik' is een nogal tuttige vrouw genaamd Claire. (En als Claire - in een lila jurk met een matching haarlint én rode slippertjes - nam de kunstenaar de Turner Prijs in ontvangst).
Zijn rake observaties van de hedendaagse kunstscène en zijn scherpe commentaar op de Britse klassenmaatschappij maken Grayson Perry tot een ontwrichtende kunstenaar. Tenminste, dat wordt gezegd.

Kijk je mee naar wat dan als verstorend wordt ervaren?




1. en 3. Details van 2. 'The Adoration of the Cage Fighters'. 4. Grayson Perry als Grayson Perry.
Grayson Perry (1960) kiest in zijn werk voor terugkerende thema's: godsdienst, gender & identiteit, de klassenmaatschappij, consumptie-drang en -dwang en conflict & oorlog. Zijn klassiek geïnspireerde vazen en enorme, kleurige wandkleden met stripachtige figuren zijn de drager voor zijn scherpe satirische commentaar. Haarfijn fileert de kunstenaar de westerse vooroordelen, modes en zwakheden.

"it's about time that a transvestite won the Turner Prize..."

In 2016 in het Bonnefanten Museum in Maastricht en momenteel in het Bristol Museum & Art Gallery waren en zijn de maatschappij-kritische wandschappen van Grayson Perry te bewonderen. In dit verslag zie je foto's die ik maakte in laatstgenoemde kunsthuis, waar - onder de titel 'The Vanity Of Small Differences' (en tot en met 24 juni) - zes grote tapesteriën van Perry te zien zijn.  De metersgrote kunstwerken ontwerpt Grayson Perry op papier, zet deze vervolgens over op zijn computer, waarna de designs er bij een gespecialiseerde weverij in  België als wandkleed van het weefgetouw rollen.

"De tapijten vertellen het verhaal van klasse-mobiliteit, want ik denk dat niets zo'n grote invloed heeft op onze smaak als de sociale klasse waarin we opgroeien."





1. t/m 3. (Details van) 'The Agony in the Car Park'. 4. en 5. (Detail van) 'The Expulsion from Number 8 Eden Close'. 
In "The Vanity Of Small Differences" beschrijft de kunstenaar in de zes wandtapijten het leven van een man genaamd Tim Rakewell uit Sunderland. In Perry's beeldverhaal is deze Tim een succesvol internet-ondernemer, die door het welslagen van zijn bedrijf opklimt van de laagste sociale klasse naar de high society en happy few. De wandkleden - mede geïnspireerd op religieuze kunst - vertellen het leven van de hoofdpersoon: from humble birth to his famous death.
Tijdens die geslaagde carrière ziet stripfiguur Tim hoe iedereen de smaak van zijn eigen klasse hardnekkig vasthoudt en die volop etaleert. Overal zijn verwijzingen te vinden naar de populaire cultuur en invloedrijke merken, als protest én reflectie op de enorme consumptiedrang en -dwang in onze welvaartsstaat. 

"class is bred into us, like a religious faith"

Perry weet heel precies de symbolen van de diverse sub-groepen in de maatschappij te stereotyperen. In de kunstwerken zie daar allerhande voorbeelden van: een blikje Red Bull, een Yves Saint Laurent-tas (YSL), een iPhone (met een gebarsten scherm), een Mickey Mouse-knuffel (Disney), twee schilderijen met op de één een portret van Steve Jobs en op de ander een van Bill Gates en een exemplaar van (kwaliteitskrant) The Guardian die wordt gebruikt om - heel hipster - lokaal geproduceerde groenten van de biologische markt in te verpakken.
"Make tea, not war."





1. "The Annunciation of the Virgin Deal' en op 2 t/m 5 details daarvan. 6. 'The Upper Class at Bay (or an Endangered Species Brought Down).
"Denk je eens in: over honderd jaar zal men de huidige populaire merknamen net zo raadselachtig vinden als wij nu onbekende Griekse goden."

In de visie van Grayson Perry zijn alle bekende merken 'duiders' voor smaak. Merken bepalen tegenwoordig iemand's identiteit. Die 'brands' fascineren hem. "Omdat mensen er echt om geven. Ze vinden andermans smaak vré-se-lijk. Maar net zoals bij religie is er geen wetenschappelijk bewijs voor 'goede' smaak, noch voor God."

taste tribes

"Zogenaamde goede smaak is altijd klasse-gebonden. Het is een proces van 'osmose', hoe langer je in een groep leeft, hoe meer je daarvan op- en overneemt. Daarom is de working class ook blijvend, hele generaties hebben de smaak van de arbeidersklasse versterkt." Hetzelfde geldt volgens Perry bij de zogenaamd upper class. De middle class, die naar boven en beneden kijkt, gaat af op alle populaire merken (oftewel de hedendaagse statussymbolen) signaleert de kunstenaar (in een interview met het NRC n.a.v. de expo in het Bonnefanten in 2016).




1. t/m 4. (Details van) 'Lamentation' (oftewel jammerklacht of klaaglied). 
Je begrijpt, het loopt slecht af met Tim Rakewell. Het najagen van al die snobistische uiterlijkheden wordt de 'omhoog gevallen proleet' en hoofdpersoon in de strip-kleden uiteindelijk fataal. Slachtoffer van zijn eigen succes...
Toch volgt er geen "zie je wel" of "lekker pûh". Grayson Perry is in zijn kunst nooit moralistisch. Zijn werk is actuele social engagement zonder een opgeheven vingertje.


-X-


Fijn, het is vandaag!

Jurk en foto van Grayson Perry als Claire (gemaakt tijdens de expo in het Bonnefanten Museum in 2016).
Tekst en (iPhone) foto's: www.agreylady.nl

Bansky 'in the wild': street art in Bristol

13 april 2018
Hoezo Londen? Nee, voor hip&happening kun je tegenwoordig ook uitstekend terecht in Bristol. De industriële havenstad in het zuidwesten van het Verenigd Koninkrijk met zijn in rood baksteen gebouwde huizen, traditionele pubs en hipster koffie- en eettentjes, is het laatste decennium flink opgeknapt en is momenteel 'the place to be' en het creatieve knooppunt in de regio Somerset. Een eigenzinnig en vrijgevochten artistiek centrum van een liefelijke en prachtige omgeving met stadjes als Bath en Bradford on Avon, beiden op de UNESCO-werelderfgoedlijst.
Jíj kent de stad waarschijnlijk vooral van de geheimzinnige en wereldberoemde kunstenaar Banksy.

Ga mee op stadssafari en zie spuit- en stencilwerk van deze én andere toonaangevende straat-artiesten in het wild.


'Girl with a pierced eardrum' uit 2014 in een onooglijk steegje en gebaseerd op Vermeer's 'Meisje met de parel'. De parel-oorbel is hier een kastje van een alarm. 
Zeg je Bristol dan zeg je straatkunst, want de stad wordt ook wel de Europese hoofdstad van street art genoemd en is bekender om z'n kunstwerken in de openbare ruimte, dan van de schilderijen in het Bristol Museum & Art Gallery (overigens niks ten nadele en daarover later meer). Het zijn vooral de alom gewaardeerde 'murals' die de meeste toeristen en dan voornamelijk street art-enthousiastelingen van over de hele wereld naar Bristol trekken.

de straat als atelier

En dat is ironisch, omdat het stadsbestuur er lange tijd alles aan deed om deze kunststroming in hun stad uit te roeien. Een zinloze opgave en onbegonnen werk, want met name in de dwarse en vrijzinnige volkswijk Stokes Croft kruipt het bloed waar het niet gaan kan en laten de bewoners zich niet de wet voorschrijven. In hun zelf-uitgeroepen 'peoples republic of Stokes Croft' gedijt de wall art welig en je vindt er kunstwerken van Banksy en dat van vele andere bekende én minder bekende stencil- en spuitgasten.

***
Banksy is het pseudoniem van een Britse kunstenaar. Hoewel er weinig zekerheid is over de ware identiteit van Banksy en de meeste bronnen aangeven dat zijn echte naam 'Robert' of 'Robert Banks' is, heet hij waarschijnlijk Robert Gunningham. Hij zou in 1974 geboren zijn in Bristol. Zijn kunstwerken zijn vaak politiek en humoristisch van aard. In zijn straatkunst combineert hij graffiti met een hem kenmerkende sjabloontechniek. Zijn straatwerk is te vinden in verschillende Europese steden maar ook buiten Europa zoals in de Palestijnse gebieden en de Verenigde Staten. (Bron: Wikipedia)
***




1. en 2. Schijnbaar achteloos op een pui aan Park Street zie je werk van Banksy dat de naam 'The Well Hung Lover' mee kreeg (2006).
3. Een tekst van Bansky uit 2011. 4. 'The Mild Mild West' (1999), Stokes Croft.
Half november van het afgelopen jaar schreef ik al een blog over Bansky, omdat zijn werk te zien is in het Moco Museum in Amsterdam (ook nu nog, dus semi-permanent?). Ik geef daarin een nogal tweeslachtig commentaar op deze tentoonstelling, want het werk van Banksy hangt daar tegen wil en dank en zonder zijn toestemming. Oftewel: hoe een bijtende en rebellerende anti-establishment-kunstenaar door het grote publiek én door de commercie op handen wordt gedragen.

I can’t believe you morons actually buy this shit

Nee, dan het werk van deze geheimzinnige kunstenaar in Bristol. 'In het wild': zo maar ergens op straat, kun je 8 murals bewonderen. En ondanks mijn street art reisbeschrijving ('Bristol Street Art Map, including all Banksy artwork', voor £ 2,- te koop bij de Tourist Office en daar kun je ook een georganiseerde rondleiding boeken) én Google Maps op mijn telefoon is het nog steeds heéééél goed zoeken. Want op de meest onverwachte plekken (en vaak na flink klimmen en dalen: Bristol is gebouwd op een aantal heuvels) zie je schijnbaar achteloos door de befaamde straatkunstenaar gemaakte wall art. Verder staat er in het Bristol Museum & Art Gallery een sculptuur genaamd 'Paint Pot Angel' (2009) en in MShed (een oude werf omgebouwd tot museum) hangt 'The Grim Reaper' (1997).





1. Een yoga-ende Christusfiguur door straatkunstenaar Cosmo Sarson. 2. t/m 6. Anonieme street art op diverse plekken in de stad.
Spot the Banksy's!
Alles bij elkaar bleek het zoeken een leuke sport (een soort puzzeltocht) en de opwinding bij het uiteindelijke vinden groot. Vooral de ontdekking van 'Girl With the Pierced Eardrum' uit 2014 - een op Johannes Vermeer's 'meisje met de parel'  gebaseerde mural, deed mijn Hollandse (en nogal chauvinistische) hartje sneller kloppen. 

copyrights are for loosers

Straatkunst is van nature vergankelijk. Het heeft onder invloed van de weersomstandigheden (zoals ook tijdens mijn tripje bleek: veel regen in Engeland) nogal wat te verduren en/of het wordt - zoals in sommige gevallen ook bij het werk van Bansky is gebeurd - verwijderd, overschilderd, 'bewerkt' door andere straatartiesten of vernield door vandalen. Niets is voor altijd en dat maakt ook deel uit van de charme van deze kunstvorm.

Van de Westerlijke Jordaanoever tot New York: Banksy heeft zijn sporen nagelaten op tientallen locaties over de hele wereld en veel van zijn meest iconische stukken zijn voorgoed verloren gegaan. Wat is het dan mooi en bijzonder om die handvol kunstwerken 'in het echt' in Bristol te mogen en kunnen zien....
***
"The greatest crimes in the world are not committed by people breaking the rules but by people following the rules. It’s people who follow orders that drop bombs and massacre villages. As a precaution to ever committing major acts of evil, it is our solemn duty never to do what we’re told, this is the only way we can be sure."
***



Drie keer Bansky: 1. 'Take the Money and Run', 1999. 2. De Banksy (én ook door hem gecureerde) tentoonstelling in het Bristol Museum & Art Gallery in 2009 trok in één maand 350.000 bezoekers. Bansky doneerde na afloop dit sculptuur aan het museum: 'Paint Pot Angel'. 3. een vroege (vóór 1998) stencil genaamd 'Rose in a Mousetrap'. 

Ben jij een straatkunst-liefhebber? Dan is een bezoek aan Bristol eigenlijk een must en plan dat stedenreisje dan in de zomer. Van 28 tot en met 30 juli vindt het jaarlijkse UPFEST plaats: Europe's largest Street Art and Graffiti Festival.


-X-


Have a nice day!

(Guilty pleasure), welverdiende brandstof na al dat klimwerk...
Tekst en alle (iPhone) foto's: www.agreylady.nl

Auto Post Signature

Auto Post  Signature