Eddy Posthuma de Boer in Fotomuseum Den Haag | KUNSTFLITS

11 februari 2020
Voor babyboomers is het jeugdsentiment, voor iedereen jonger een tijdsbeeld. Nostalgie to the max en daarnaast zijn de foto's van Eddy Posthuma de Boer - want over hem heb ik het - exemplarisch voor 's mans maatschappelijke betrokkenheid. Het zijn indringende reportages over het echte leven. “Ik ben op zoek naar de wereld zoals zij werkelijk is”, aldus de fotograaf op leeftijd (1931).

"Fotomuseum Den Haag presenteert een grote tentoonstelling van deze levende legende waarbij de nadruk ligt op de jaren vijftig, zestig en zeventig", lees ik bij binnenkomst in de grote zaal. Hier een (kort) verslag van een expositie van zijn humanistische beeldwerk met een flinke dosis humor.
Kijk je mee?



1. Hoge nood, 1955. 2. Happy End autorijschool, Hasebroekstraat 29, Amsterdam, 1958. 3. De winkel is normaal geopend. Alle foto's: @ Eddy Posthuma de Boer.
Eddy Posthuma de Boer maakte in zijn lange carrière een groot aantal fotoboeken, waaronder eentje met de titel 'Buurtwinkels' en dit naslagwerk is representatief voor zijn handelswijze. In dit geval staat het vol met zwart-wit foto's van plaatselijke winkelpuien: het is een beeld van de Mokumse middenstand van de jaren zeventig. Heel grappig en ook te zien in de expositie in Fotomuseum Den Haag. Auto- en motorrijschool 'Happy End', boekhandel 'Ontwikkeling begint bij de Jeugd' of 'De kousenredder' aan de Palmdwarsstraat, waar dames de ladders in hun nylonkousen konden laten ophalen.

vraag niet hoe het kan, maar profiteer ervan...

Met veel liefde en oog voor detail maakte (of maakt, moet ik zeggen, want nog steeds actief) Posthuma de Boer - naast zijn journalistieke fotografie en 'paparazzi' beelden van celebs - 'verzamelingen'. Het zijn bundelingen van alle opmerkelijke, amusante zaken die hij op straat zag tijdens zijn omzwervingen. Object trouvés noemt het museum deze kleine collecties. Door de veelheid en het combineren van de beelden wordt het bijzonder.
In het boekje 'In 't Nest met de Rest' uit 1965 (en een korte film van Johan van der Keuken uit hetzelfde jaar) zie je een aantal van die selecties. Zo is er een sortering met namen op woonhuizen, zoals 'ons genoegen' en 'ons trio en de rest'. Winkels die zichzelf bij de royals scharen: zoals 'de pittenkoning' en 'de vleeswarenkoning'; een serie met 'paleizen' van dezelfde orde (accordeonpaleis; gordijnenpaleis; kaas- en vispaleis) en ook 'paradijzen' ('smulparadijs', 'schoenenparadijs'). Heel vermakelijk om die zo achter en naast elkaar te zien.

toen was geluk nog heel gewoon

"Uit het oeuvre van Eddy Posthuma de Boer spreekt een grote liefde voor de mens en een drang om de gedeelde menselijke ervaring vast te leggen. Geen enkel aspect van het leven laat hij daarbij onaangeraakt: hij zoomt in op drama, maar toont ook veel humor."
Posthuma de Boer is een straatfotograaf pur sang, zoals ook Ed van der Elsken en Dolf Toussaint dat waren. Ook hij behoort tot "de generatie van het existentialisme die hun individuele visie op de wereld centraal in hun werk stelde en niet meer geloofde in de mythe van de vooruitgang", volgens de website van het fotomuseum. 







1. Noord-Ierland, 1969. 2. Zaaloverzicht. 3. Melkboerenfiets, 1958. 4. Zaaloverzicht. 5. Atelier Couleur "voor moeilijke gevallen", 1974. 6. Remco Campert, 1967. 7. H. Ottevanger, Dierenarts.
Blijkbaar zit er aan het ontwapenend optimistisch werk van Posthuma de Boer ook een rafelrandje. Niet per se te zien in de expositie, maar onvermijdelijk als je in een loopbaan van ruim vijftig jaar en met reportages vanuit meer dan tachtig landen het menselijk bestaan vastlegt. Geen enkel aspect van het leven heeft hij ongemoeid gelaten en wat hij zag kán niet altijd even mooi zijn geweest. 


-X-


KIJKWIJZER
  • de expositie is te zien tot en met 26 april - verlengd t/m 23 augustus 2020
  • tijdsbesteding: 1 tot 1½ uur
  • heel goed te combineren met een bezoek aan het naastgelegen Kunstmuseum, alwaar momenteel Breitner vs Israels veel bezoekers trekt
  • En voor de (klein)kinderen? Mwah? Niet echt, maar die kun je wellicht meelokken met een toezegging voor een bezoek aan Museon (ook in dezelfde straat)
  • Kijk voor je de deur achter je dicht trekt even op de website voor bezoekersinformatie https://www.fotomuseumdenhaag.nl/nl/plan-je-bezoek

Heb je een opmerking? Een vraag misschien? Laat dan gerust een reactie achter! (Dat kan onder dit weblog ↓ ). 



1. (Links) Aardmoeder, El Hierro, Spanje, 1982 en (rechts) De eerste foto van God (gedicht van Cees Nooteboom), El Hierro, Spanje, 1982. 2. Plate service vlug en goed, 1969. 3. Zaaloverzicht.
Tekst en alle (iPhone) foto's van de tentoonstelling: MiriamvanderMeer | www.agreylady.nl
Foto's: @EddyPosthumadeBoer

Art Rotterdam 2020 tijdens de Art Rotterdam Week

6 februari 2020
Wat ik allemaal NIET kan zien. Eigenlijk moet je een paar dagen de tijd nemen om alle activiteiten tijdens Art Rotterdam Week* te bezoeken. Want neem van mij aan: je kunt de aankomende paar dagen van hot naar her in Rotown**.



1. Maen Florin bij PLUS-ONE Gallery 2. Louise Giovanelli via GRIMM Gallery 3. (Achter) Hadassah Emmerich en (voor) Anton Cotteleer bij Whitehouse Gallery 
Druk baasje als ik ben, had (heb) ik slechts tijd voor één: namelijk Art Rotterdam: de kunstbeurs in de mooie Van Nelle fabriek. En daarmee kan ik dus zo'n 50 andere, speciale activiteiten tijdens de kunst-vierdaagse* niet zien. Ik kan NIET naar The Performance Show in de industriële setting van AVL Mundo / Atelier Van Lieshout (ook niet helemaal 'mijn ding', performance art) of naar de gevarieerde events die in WdW (Witte de With Center for Contemporary Art) geprogrammeerd staan. Ook NIET naar de 26 studenten van het Piet Zwart Institute die zaterdag 8/2* hun studio openen.

Object - de designbeurs in het Haga-gebouw - moet ik spijtig genoeg aan mij voorbij laten gaan. In een voormalige parkeergarage zal The New Current met werk van jong talent veel bekijks gaan trekken. Ik kan NIET naar het creative technology festival (TEC ART) dat "5 lange dagen* en nachten bol staat van avant-garde kunst, techno+modular music, live-coding, gaming, creative technology, interaction-design en tec-parties" (wat dat ook allemaal moge zijn...). Maar misschien is dit laatste (tec-)event ook niet zo geschikt voor een boomer zoals ik.
* Wat is het nu: eendaags, vier- of vijf dagen of een week? Het gros van de festiviteiten duurt 4 dagen, namelijk van 6 tot en met 9 februari. Kijk voor je afreist eerst goed naar de bezoekersinfo van de diverse evenementen.
** synoniem van Rotterdam dat is ontleend aan een gedicht van Jules Deelder (Rotown magic). 

Nou ja, zo kan ik nog wel een uurtje doorgaan (#lekkerboeiend). Waar het om draait is, wat zag ik WEL? Vandaag indrukwekkende, verrassende, humoristische, onbegrijpelijke, speelse en/of kleurige kunst vanaf de beursvloer van Art Rotterdam.
Here we go...!

een gevarieerd aanbod voor de 'allemansvriend'

De 2020-editie van Art Rotterdam kan zich inmiddels - ná 20 eerdere versies - meten met andere gerenommeerde kunstbeurzen in Europa die gespecialiseerd zijn in hedendaagse kunst. Misschien niet zozeer qua omvang (hoewel: Art Rotterdam is groot zat), maar wel degelijk qua eigenzinnigheid en verrassend gevarieerd aanbod. Vernieuwend ook, want het biedt een podium aan de nieuwste ontwikkelingen in de beeldende kunst.





1. Nokukhanya Langa via Galerie van Gelder 2. Peter Morrens bij Kristof de Clercq Gallery 3. Jacqueline de Jong via Dürst Britt & Mayhew 4. Fernando Sánchez Castillo bij Tegenboschvanvreden 5. Johan de Wit via Kristof de Clercq Gallery 6. Philip Akkerman bij Torch Gallery
Verleden jaar bezochten maar liefst 28.000 bezoekers de Van Nelle fabriek - zelf hoogtepunt van het zgn. Modernisme (opgeleverd in 1930 als voorbeeld van 'het Nieuwe Bouwen' en vandaar ook op de lijst van Unesco Werelderfgoed). Dus wat ik je brom: een uitstekende locatie voor baanbrekende kunstuitingen.

mural machinepainting show

Spectaculair is bijvoorbeeld de 'mural machinepainting show'. Tegenover de ingang van de kunstmarkt zie je een 12 meter brede en 3 meter hoge wand. Machine painters Rutger de Vries (NL/D) en Ash Keating (AU) maken daarop dynamische muurschilderingen. Met gebruikmaking van een constructie van geperforeerde waterleidingen - waar in dit geval verf doorheen zal lopen, ontstaat een 'schildering'. Het resultaat van deze live show blijft die dag zichtbaar, maar na sluitingstijd wordt de mural weer gewit, zodat de volgende dag een nieuwe start gemaakt kan worden. 

geen muurbloempjes, maar lawaaipapegaaien

Eenmaal binnen (Tip 1: koop je kaartje online, dat scheelt je € 3,00) kun je je vergapen aan werkstukken bij ruim 90 galerieën. En wat zal ik daarvan zeggen? In dit verslag zie je een selectie van mijn favorieten, maar eerlijkheidshalve alleen de meest fotogenieke. Mijn lievelingen met de meeste verbeeldingskracht. Het oog wil ook wat (...!) en heel wezenlijk voor beeldende kunst.
Als ik een schilderij, foto- of beeldhouwwerk niet goed in beeld kan krijgen, dan valt dat kleinood - hoe mooi ook - meedogenloos, dus zonder enige scrupule af. Hier geen muurbloempjes. Dus laat je niet leiden door mijn schifting: wat je hier ziet, zijn 'slechts' de grootste lawaaipapegaaien. 
Het motto luidt: zelf gaan kijken en je eigen top-10 (50, 100) opstellen!






1. Charley Avery bij Grimm Gallery 2. Jamal Nxedlana via No Man's Art Gallery 3. Diana Scherer, Galerie Caroline O'Breen 4. Joëlle Dubois via Bruthausgallery 5. Nokukhanya Langa bij Galerie van Gelder 6. Evol via un-spaced
Heel veel jong talent op Art Rotterdam. (Tip 2:) zou je je willen ontpoppen als kunstverzamelaar, koop dan iets aan van de 'jonge honden' in de presentatie 'Prospects & Concepts' van en door het Mondriaan Fonds. Ik vertel je hier graag meer over.

veelbelovende vooruitzichten

Een aparte 'vleugel' van de voormalige koffie- en thee-overslagplaats is ingeruimd voor 67 beeldend kunstenaars die in 2018 een financiële bijdrage ontvingen van het Mondriaan Fonds. Zij kregen die tegemoetkoming - de zogenaamde 'Werk-bijdrage Jong Talent' om een start te kunnen maken met hun carrière. De bedoeling is dat de gesubsidieerden - zo aan het begin van hun creatieve loopbaan - 'rustig' de tijd krijgen. "Het werk van deze kunstenaars is nog lang niet uit-ontwikkeld. Ze hebben nog zoveel in petto en dat maakt het juist zo spannend. Het is niet alleen een feest voor nu, maar ook een belofte voor later", aldus een woordvoerder van het Mondriaan Fonds.
Voor alle deelnemers aan deze presentatie geldt: werk in uitvoering en hier toont zich de toekomst.

verkooppunt

Zo'n beurs is ook de uitgelezen gelegenheid om een prijs uit te reiken en inderdaad: op de openingsavond (5/2) ontving Ana Navas de 'NN Art Award 2020'. "De NN Art Award is een stimuleringsprijs voor talentvolle kunstenaars die hun opleiding in Nederland hebben afgerond en blijk geven van authentiek en innovatief vakmanschap." 

(Ik zal een beetje haast moeten maken...) maar niet voordat ik je ook heb gewezen op citizenM Projections, een deel van de beurs waar plaats is voor film- en videokunst van 15 kunstenaars en gecureerd door citizenM. Deze hotelketen heeft kunst in het DNA (eigenaar|verzamelaar Rattan Chadha stelde verleden jaar een expositie uit eigen werk samen in de Kunsthal Rotterdam) en is al jaren partner van Art Rotterdam.






1. Marcel van Eeden bij Barbara Seiler 2. Mia Chapin bij No Man's Art Gallery 3. Ciro Duclos en 4. Timothy Voges (beiden Prospects & Concepts) 5. David Haines en 6. Dennis Rudolph beiden bij Upstream Gallery
Trouwe volgers (love them!) weten: ik ben een alleseter dus ik kan niet stuk op een dergelijk kunstfestival. Ik liep vrijwel permanent rond met een glimlach om de mond. Aan mijn lippen ontsnapte veelvuldig een "oh, wat mooi!" (of "gaaf" of "tof" en die vrijwel permanente smile moet wel een raar gezicht zijn geweest)...


-X- 


Art Rotterdam is open voor publiek van 6 t/m 9 februari. Bezoekersinformatie vind je hier: https://artrotterdam.com/nl/praktische-informatie/

Heb je een opmerking? Een vraag misschien? Laat dan gerust hieronder een reactie achter!


1. de Van Nelle Fabriek 2. de 'mural machinepainting show' van Rutger de Vries en Ash Keating
Tekst en alle (iPhone)foto's: @miriamvandermeer | www.agreylady.nl

Breitner vs Israels, Vrienden en Rivalen in Kunstmuseum Den Haag

2 februari 2020
Laat ik niet overdrijven. Want nee, het was geen spit battle. Toch was er wel degelijk sprake van een flinke portie rivaliteit. Bij kunstenaars blijkt er soms net zo goed sprake te zijn van competitie, broodnijd en geldingsdrang (ook hén is niks menselijks vreemd), zo blijkt uit de expositie 'Breitner vs Israels, Vrienden en rivalen' die vanaf 1 februari te zien is in het Kunstmuseum.

Onderzoeker en samensteller Frouke van Dijke kan smakelijk vertellen over de tweestrijd tussen beide leden van de 'Tachtigers' (zo blijkt ook uit de door haar geschreven catalogus). Tijdens de press viewing luisterde ik geboeid naar de leuke anekdotes en begaf mij vervolgens naar het 'strijdperk' van deze artistieke krachtmeting in de zalen van het Haagse museum.
Kijk je mee naar een titanenstrijd?



1. Isaac Israels, Zelfportret in atelier, ongedateerd, olieverf op doek, 14 x 17 cm, particuliere collectie. 2. Breitner, Zelfportret, ca. 1888.  3. Israels, Zelfportret met bolhoed, 1882. 
"Ik gooi de handdoek in de ring!" Iets van die strekking* moet Israels verzucht hebben toen hij, in het voorjaar van 1892, een schilderij van Breitner - een groot stadsgezicht van een besneeuwd Amsterdam - in de etage van een kunsthandel zag hangen. Geef mijn portie maar aan Fikkie. Ik kap ermee... Tien jaar daarvoor waren de rollen nog omgedraaid: toen moest de zeven jaar oudere Breitner met broodnijd toezien hoe het broekventje - Israels op 16-, 17-jarige leeftijd - furore maakte. En niet alleen in de Vaderlandse kunstscene: Israels had al in 1882 zijn eerste Salontentoonstelling in Parijs. 
* “Ik dacht, ik schei er mee uit, tegen zulk werk kun je toch niet opschilderen”, schreef Israels aan een vriend.

Broodnijd

Competitie en wedijver blijken lange tijd belangrijke componenten te zijn geweest in de relatie tussen Isaac (Lazarus) Israels (1865-1934 en 'zoon van') en George Hendrik Breitner (1857-1923). Gedurende hun hele carrière hebben deze twee elkaar benijd en uitgedaagd, maar ook bewonderd en geïnspireerd en dankzij die jalousie de métier het beste in elkaar naar boven gehaald. De heren werden blijkbaar heen en weer geslingerd tussen hun eigen onzekerheden én het vertrouwen in eigen kunne. Tenminste? Dat is de uitkomst van het onderzoek dat kunsthistoricus en curator Frouke van Dijke deed naar de intermenselijke relatie tussen deze twee tijdgenoten en vakbroeders. In Amsterdam zelfs enige tijd buren.

De heren spraken zelf ook in 'competitieve' termen. "En 'gespierd' schilderij; een 'opdonder' krijgen als je verrast wordt door andermans kwaliteiten: van die dingen (en wat is dat oude Nederlands toch rijk aan beeldspraak).






1. Israels, Het transport der kolonialen, 1883-1884. 2. Israels, Portret van Afrikaanse soldaat, KNIL-militair (waarschijnlijk Jan Kooi), ongedateerd. 3. Breitner, twee Naaktstudies van staande man, 1877-1878. 4. Israels, Portret van KNIL-militair Kees Pop, ca. 1882. 5. Israels, De begrafenis van de jager, 1882. 6. Breitner, Cavalerie, 1883-1888.  
Breitner komt naar voren als een temperamentvolle (jonge)man die barstte van het lef en potentie. Wild en onbehouwen en werkend uit de losse pols. Afkomstig uit een ondernemersmilieu zonder veel culturele bagage. Hij was dan ook behoorlijk afgunstig op het elitaire, kunstzinnige milieu waar Israels toe behoorde. Die was belezen, welbespraakt en een geweldig tekenaar. De 'grote belofte'.
Zijn "perfecte uitvoering maakte zijn werk virtuoos, maar soms ook een beetje bloedeloos." En Israels was ook nog eens de zoon van de succesvolle Jozef Israels. (Dus) kroonprins van de Nederlandse schilderkunst.
Maar elk voordeel heb zijn nadeel: Israels had juist last van 'de wet van de remmende voorsprong' (zoals vaak het geval is bij beroemde ouders). Voor hem gold die kruiwagen eerder als belemmering. Hoe kun je je in hemelsnaam losmaken van zo'n beroemde vader.
Vandaar dat Israëls, op zijn beurt, Breitner bewonderde en niet alleen om zijn schilderachtige vrijheid: hij keek hoog naar hem op. Dus over en weer: beide schilders beschouwden zichzelf als de zwakkere broeder.

elk voordeel heb zijn nadeel

Zowel Breitner (van oorsprong Rotterdammer) en Israels (Amsterdammer, maar de rivaliteit tussen 010 en 020 schijnt dan weer geen rol te hebben gespeeld) woonden aanvankelijk in Den Haag en gingen daar ook naar de Rijksacademie. Niet voor lang: Breitner werd er weggestuurd (wegens wangedrag: "nadat hij uit frustratie het ingelijste schoolreglement aan diggelen gooide"), Israels slechts enkele jaren (van 1880 tot 1882) en aanvankelijk legden beide zich toe op het schilderen van militaire thema’s.

"Rond 1886 verhuisden zowel Breitner als Israels naar Amsterdam en beiden vonden in de snel groeiende stad hun inspiratie. De twee schilders bewogen zich in dezelfde kringen, schilderden dezelfde thema's en verruilde Israëls zijn tekenachtige stijl voor de losse toets van Breitner."
Ze wilden kunstschilders van het 'volk' zijn en die door hen gekozen rol had socialistische trekken. "Zij wensten verslag te doen van het stadsleven in al haar schitterende lelijkheid." De afbraak van de krotwoningen, de bouw van nieuw wijken, werkmannen en fabrieksmeiden, 'vrouwen van laag allooi' en dienstbodes op straat.






1. Breitner, Gemberpot met witte tulpen, 1882. 2. Breitner, Zelfportret met lorgnet, ca. 1882. 3. Israels, De Nieuwe Kerk te Amsterdam, Dam bij avond (stadsgezicht), ca, 1887. 4. en 5. Zaaloverzicht. 6. Breitner, Zittend halfnaakt, ca. 1890.
Hun benadering was heel verschillend. Israels zou de betere tekenaar zijn geweest: "alles wat hem voor de neus kwam - of dat nu dames in het theater, spelende kinderen op straat of arbeidersvrouwen in de fabriek waren - hij vereeuwigde hen met fabelachtig gemak."
Breitner zou meer hebben nagestreefd. "Er zit iets hoekigs en ook verbetens in de schetsen die hij maakte van paarden en sloopwijken. Het kwam hem allemaal niet aanwaaien en dat zie je (...)." Het draait om de meest individuele uiting van emoties, impressies en waarnemingen. "Deze nadruk op authenticiteit werkt zowel vernieuwing als onderlinge rivaliteit in de hand."

"Een vreemd resultaat; (...) dat ik juist met die vent die ik juist zoo nodig had nooit heb kunnen opschieten."

"Hebben Israels en Breitner elkaar met hun rivaliteit gegijzeld en geremd, of juist geprikkeld en gestimuleerd? Onderlinge wedijver heeft veel van hun vrienden bijna de kop gekost, maar dankzij hun eigen unieke talent hebben deze twee schilders bovenal heel wat aan elkaar te danken.
En wie de winnaar van deze artistieke bokswedstrijd is? Dat mag u zelf beoordelen!" Aldus luidt de oproep van het Haagse Kunstmuseum. Aan het einde van de vertoning krijg je zelfs de mogelijkheid om op één van beide kunstschilders te stemmen: wie was de beste?

In de tentoonstelling nogal wat smeuïge (nou ja, smeuïg?) details. Meningsverschillen die worden uitgevochten in de jonge vrindengroep van schrijvers (Willem Kloos, Lodewijk van Deyssel) en schilders, bekend staande als de Tachtigers. Slaande ruzies - vaak met 'vrouwelijk schoon' als aanleiding, gekwetste ego's, ziekenhuisopnamen wegens geslachtsziekten. (Dus) flink wat roddel en achterklap en RTL Boulevard is er niets bij...





1. Israels, Studie van de hoofden van twee meisjes, ongedateerd. 2. Israels, De koffiepiksters, 1893-1894. 3. Breitner, Meisjes in de sneeuw, ca. 1894. 4. Breitner, Gezicht op de Keizersgracht, hoek Reguliersgracht te Amsterdam, ca. 1895. 5. Israels, Twee meisjes op de Lijnbaansgracht te Amsterdam, 1894.
"De artistieke bokswedstrijd (tussen Breitner en Israels) kent (...) uiteindelijk alleen maar winnaars." En zo is met maar net. Het zijn onvergelijkbare grootheden. En waarom zou je een van de twee uitpikken? Je kunt toch ook niet kiezen tussen twee van je kinderen...?

Één puntje. Leuk die vergelijking met een bokswedstrijd (bij de entree liggen ook bokshandschoenen :-), maar het is niet helemaal duidelijk hoeveel ronden de heren daadwerkelijk 'in de ring' hebben gestaan. In het persbericht is er sprake van vijf; op zaal zie ik een tekstbordje met "de zevende ronde" en in de catalogus zijn de hoofdstukken onderverdeeld in tien ronden (is hier sprake van spelbederf?).
Maar ja, kniesoor (wie daar op let). Zoals gezegd: de wedkamp is wat mij betreft onbeslist. A draw. Geen van beiden is knockout gegaan. Integendeel.
Hier een fangirl.


-X-


KIJKWIJZER

'Breitner vs Israels, Vrienden en rivalen' is verlengd tot 6 september 2020. Boek je tickets vooraf via de website van Kunstmuseum Den Haag.


1. Breitner, Meisje in witte kimono, ca. 1895. 2. Zaaloverzicht.
Bron: de Volkskrant. 
Tekst en (iPhone)foto's: @miriamvandermeer | www.agreylady.nl

Auto Post Signature

Auto Post  Signature