Het (geweldige) Guggenheim Museum en het Bilbao-effect

19 november 2017
Heb je daar wel eens van gehoord? Van het Bilbao-effect? (Ik ook niet, maar het schijnt onder stedenbouwkundigen en architecten een bekend fenomeen te zijn). Of, hoe je een 'onbetekenend' provinciestadje met een hoog werkeloosheidscijfer door de bouw van een markant architectonisch ontwerp kunt 'opstuwen in de vaart der volkeren'. Heden ten dage zouden we dat een geweldig, maar ook gewaagd staaltje stadsmarketing noemen.


David Hockney tentoonstelling en Louise Bourgeois' 'Maman' en ik (zei de gek...).
Het is begin jaren negentig van de vorige eeuw als de Solomon R. Guggenheim Foundation op zoek gaat naar een locatie voor een nieuwe vestiging (na het Guggenheim Museum in New York en de Peggy Guggenheim Collection in Venetië). En het toeval wil dat de autonome regio Baskenland net in díe jaren druk doende is om deze armoedige Noord-Spaanse streek door vernieuwing en ambitieuze oplossingen op de kaart te zetten. En wat als? Stel je eens voor? Stel dat je het wereldberoemde Guggenheim weet over te halen om hun derde museum in de haven-hoofdstad Bilbao te vestigen. Dat zou wat zijn!

En zo geschiedde. De hoge kosten die aan de komst van een dergelijk respectabel en toonaangevend museum verbonden zouden zijn, schrok de Baskische overheid niet af. Integendeel: (en ik citeer van 'Bilbao voor Beginners') "men besefte donders goed dat deze investering het imago van Bilbao in één klap zou veranderen. De sterk verbeterde infrastructuur die er zou komen, de komst van een prachtige nieuwe concertzaal of het opschonen van de rivier (de Nervión, red.zouden samen nooit kunnen bewerkstelligen wat het Guggenheim Museum wel kan: wereldnieuws worden en daardoor een nieuwe stroom van toeristen aantrekken."





Koekengeim

En wat is 'ie mooi, dat Koekengeim - zoals de Basken zeggen (in hun eigen Baskische taal). Tenminste? Ik kan mij voorstellen dat het ontwerp van Frank Gehry (Toronto, Canada. 1929) niet ieders goedkeuring kan wegdragen, want smaken verschillen. Maar als het helder en stralend weer is (zoals tijdens mijn bezoek), dan staat Gehry's 'geplooide' creatie prachtig te stralen in de Bilbao-se zon.

Het gebouw is een museumstuk op zich, door zijn deconstructivistische architectuur (aldus Wikipedia). "Dit is een moderne bouwstijl waarbij de bouwwerken een verwarrende collectie willekeurig bij elkaar geplaatste vlakken en verwrongen lijnen lijken die samen de indruk wekken dat de constructie ieder moment in elkaar kan zakken." Precies dát. Je vraagt je als toeschouwer of bezoeker af hoe het gebouw zichzelf overeind houdt? (Bijna) geen muur is recht: dát is het spektakel.
En nog maar 24 uur weer terug 'op het honk', ben ik - als ik dit zo schrijf - nog steeds zwaar onder de indruk.



1. en 2. Jeff Koons, 'Puppy' en 'Tulips' en 3. Anish Kapoor, 'Tall Tree & the Eye'.

Fotogeniek

Ook rondom het museum kijk je je ogen uit. Neem het immense beeld van Louise Bourgeois. Het werk heet officieel 'Maman' en dat verwijst naar het 'mandje' met eieren dat 'de spin' onder haar lijf heeft hangen. Jeff Koons maakte 'Puppy', een 12 meter hoge hond (een West Highland white terrier) die bekleed is met 70.000 verschillend gekleurde viooltjes (echte, levende Viola Cornuta plantjes). Daarnaast staat er buiten nóg een werk van Koons ('Tulips') en monumentaal werk van Yves Klein, Fujiko Nakaya en Anish Kapoor.

Van alle kanten is het gebouw anders, juist door die schijnbaar willekeurig geplaatste muren en glazen puien. Drie etages hoog die te bereiken zijn met een glazen lift en op die verdiepingen zijn de diverse tentoonstellingsruimten met elkaar verbonden door een systeem van aan het plafond hangende golvende wandelpaden (en daarmee had architect Gehry absoluut geen clementie met mensen die lijden aan hoogtevrees, zoals ik).



Richard Serra, 'The Matter of Time', 1994-2005.

David Hockney en prohibido fotografiar

Je begrijpt het waarschijnlijk al: verboden te fotograferen! In het gehele museum mag niets van de permanente, dan wel tijdelijke tentoonstellingen op de foto worden gezet. Alleen als de fotograaf zijn camera (in mijn geval: haar telefoon) richt op het gebouw en de ingewikkelde constructie daarvan, dan is het toegestaan. En precies daar zag ik (voor eventjes) mijn kans. Onder het mom van mijn bouwkundige interesses, kon ik toch nog enkele kiekjes maken. Bijvoorbeeld van de grootste expositiezaal waar, onder de titel 'The Matter of Time' (1994-2005) alleen maar werk van Richard Serra te zien is. En noem dat dan maar: 'alleen maar'. Heel imposant, die 'verroeste' plaatstalen labyrinthen.

Zwaar illegaal dus, dat fotograferen en na tot twee keer toe terecht te zijn gewezen (en terecht! Dus mea culpa...) heb ik mijn iPhone maar in mijn jaszak laten glijden. Kortom: ik heb slechts een paar foto's van de mooie David Hockney tentoonstelling '82 portraits and 1 still-life'. En die titel van de expo verklaart alles: een 'installatie' van 82 schilderijen van personen die steeds op dezelfde stoel en in dezelfde ruimte zijn geportretteerd op identieke doeken van 121.9 x 91.4 cm. En natuurlijk dat ene stilleven. Door Hockney geschilderd toen een van zijn modellen niet kwam opdagen...

(Ook te zien is de Anni Albers expositie 'Touching Vision' en natuurlijk de permanente collectie met 130 toppers als Mark Rothko's, Andy Warhol's, Picasso's etc.).




En na gedane arbeid (...) is het goed rusten. Op aanraden van collega-blogger en Spanje-kenner Anneke van ¡Muy Bien! genoot ik op het terras van een (Hollandse) dorstlesser met een paar overheerlijke Pintxos (het Baskische equivalent van Spaanse tapas).

Museum Guggenheim Bilbao is veruit het mooiste museum dat ik ooit bezocht. 

Tot nu toe... :-)


-X-

Je begrijpt: ik ben er nog niet klaar mee, want ook het Bilboko Arte Ederren Museoa (Bilbao Fine Arts Museum) en het Azkuna Zentroa (Contemporary art, culture and leisure centre) zijn het waard om hier besproken te worden.
Dus op termijn kom ik hier nog op terug...

(Later, want morgen ga ik verslag doen van de kunstbeurs PAN in de Rai)



Wie o wie? Dit kunstwerk (in de nabijheid van het Guggenheim) heb ik niet thuis kunnen brengen. Maar ze konden toch niet mee in het vliegtuig. (Pffff.... !)
Alle iPhone foto's van www.agreylady.nl

Banksy (en een beetje Roy Lichtenstein) in het Moco Museum Amsterdam

12 november 2017
De tentoonstelling met de werk van Banksy is zeker niet nieuw (sterker nog: het is 'ouwe koek'), want de expositie is al te zien vanaf april 2016 toen het Moco Museum werd geopend. Nou ja, museum? Het Moco (een afkorting voor Modern Contemporary) Museum is een particulier initiatief dat gehuisvest is in de monumentale villa "Alsberg" tussen het Van Gogh- en het Rijksmuseum in de hoofdstad. Een top-locatie in het chique Museumkwartier.
En hoewel ik een groot fan ben van de mysterieuze Street Art kunstenaar Banksy, heb ik heel lang getwijfeld of ik zijn verzamelde werken in deze opstelling in het Moco wel moest gaan bekijken. Je begrijpt: ik deed het alsnog. Hieronder volgt mijn - ietwat dubbelhartige - verslag van een kunstenaar die hier niet gezien wil worden.



1. Rubber Ducky, 1998. 2. Armoured Car, 2002 en 3. het Moco Museum.

Raadsels en tegenstellingen

Begrijp je het nog? Ik hoop dat ik naarmate dit verslag vordert een en ander kan verduidelijken. Maar over de werkelijke identiteit van kunstenaar Banksy kan ik evenwel geen helderheid verschaffen. Die blijft in spray paint-nevelen gehuld. Hoewel? Er heerst een sterk, doch onbevestigd vermoeden dat Bansky in werkelijkheid de uit Bristol, Engeland afkomstige Robin Gunningham zou zijn. Maar ook de naam Robert Del Naja doet de ronde...

De Street Art kunstenaar maakt met sjablonen en spuitverf - én illegaal - kunst op muren over de hele wereld. Maar hoe illegaal is het nog? Menig vastgoed-eigenaar zou een moord doen voor een clandestien gezette mural van Banksy op zijn pand. Hoe dan ook, Banksy's 'graffiti-kunst' is scherp, grappig, toegankelijk en kritisch, want hij ageert met zijn beeltenissen tegen het kapitalisme, oorlogen en massaconsumptie. Door zijn duidelijke beeldtaal is het werk van de Britse kunstenaar heel publieksvriendelijk. Hij wordt massaal omarmd, ook door celebrities zoals Brad Pitt en Justin Bieber (die heeft zelfs een Banksy-tatoeage).
Kortom en het moraal van het verhaal: hoe een bijtende en rebellerende anti-establishment-kunstenaar door het grote publiek én door de commercie op handen wordt gedragen.




1. Che Guevara, 2000. 2. Bomb Hugger (street piece on wood). 3. Uitzicht op het Rijksmuseum. 4. Love Hurts, 2012.

"I can’t believe you morons actually buy this shit"

Want wat moet zo'n recalcitrante 'kunstterrorist' (zoals het NCR hem ooit noemde) in een museum? Wat op straat hoort, hoeft in een gezapig museum helemaal niet te werken. Daarnaast zorgt Banksy in de regel voor zijn eigen exposure.
In de door hem georganiseerde 'vertoningen', zoals 'Turf War' (Londen, 2003) en 'Barely Legal' (Los Angeles, 2006) wist hij opschudding te veroorzaken door dieren als levend canvas te gebruiken; bij 'Crude Oils' (Londen, 2005) liepen bezoekers tussen honderden rondscharrelende ratten (Banksy gebruikt vaak ratten in zijn werk: hij vergelijkt deze sneaky, vieze stadbewoners met graffiti-kunstenaars die ook tot uitschot worden gerekend).
In datzelfde jaar verscheen in het British Museum in Londen opeens een 'rotstekening' van een holenmens die een winkelwagentje voortduwt. Het duurde dagen voordat het museum besefte een kunstwerk rijker te zijn. In 2009 namen Banksy en zijn team het nogal traditionele (om niet te zeggen: suffe) City Museum in zijn geboortestad Bristol volledig onder handen.
(Een deel van bovenstaande info heb ik van De Corrspondent).





1. 'Home Sweet Home', 2006. 2. 'Love Rat Pink', 2002. 3. Rude Copper, 2009. 4. geen idee... :-). 5. 'Kids with Guns'.

vraag en aanbod

En als je dan zo'n lijst van door hem zelf gecureerde exposities bekijkt, dan begrijp je wel dat Banksy geen toestemming gaf voor de expo in het Moco. Blijkbaar is er dusdanig veel commercieel werk voorhanden, dat samenwerking met de kunstenaar niet nodig is. Daarnaast heb ik begrepen dat de 'shows' van Banksy altijd gratis te bezoeken zijn: bij Moco betaal je 12.50 voor een kaartje (of € 9.50 als je een museum-jaarkaart kunt overleggen).
De vraag is hoe Banksy zelf op dit soort tentoonstellingen reageert (verleden jaar was er ook een 'commerciele' expo in de Beurs van Berlage)? "In een poging de imagoschade te beperken, distantieert Banksy zich van dit soort tentoonstellingen door ze 'ongeautoriseerd' te noemen", aldus De Correspondent.

"Lekkere toegankelijk"

Het 'museum' heeft geen eigen collectie, maar toont kunstwerken in bruikleen uit privé-collecties. Momenteel is er naast de Banksy-expo (die er inmiddels ruim anderhalf jaar hangt) ook werk van PopArt artiest Roy Lichtenstein te zien.

Leuke gimmick is de 3D-installatie gebaseerd op Lichtenstein's schilderij "Bedroom at Arles" (uit 1992). Lichtenstein maakte dat kunstwerk naar aanleiding van een ansichtkaart die hij zag van één van Van Gogh's 'slaapkamer' schilderijen in Arles (Van Gogh maakte drie vrijwel identieke versies).
Het jonge, vaak buitenlandse publiek maakt gretig gebruik van de mogelijkheid om in dit decor een foto te maken.





Roy Lichtenstein: 1. Crying Girl, 1963. 2. zaaloverzicht. 3. 'Sandwich and Soda', 1964. 4. en 5. Installatie 'Bedroom at Arles'. 

een verzameling mooie kunst van grote namen

Aansprekende, makkelijk te behappen kunst. Dat is wat de initiatiefnemers van het Moco (Lionel en Kim Logchies, de eigenaren van de Lionel Gallery in de Nieuwe Spiegelstraat) voor ogen hebben. Al die (buitenlandse) toeristen die zich met drommen over het Museumplein bewegen (van het Rijks-, naar het Van Gogh-, naar het Stedelijk Museum en vice versa) zijn de potentiële klanten van het Moco Museum.

En druk dat het was! Ik kon mijn kont niet keren. Maar ja, wie gaat er dan ook op een regenachtige zaterdagmiddag naar het Museumkwartier?

Ik (zei de gek...)


-X-


Guggenheim Museum here I come... Je zult het enige tijd zonder mijn zielenroerselen moeten doen. Na een weekje Bilbao ben ik weer bij je terug...
Tot dan!


1. WhisBe, 'Vandal Gummy', 2017. 2. Fidia Falaschetti, 'Freaky Mouse', 2017.

Alle (iPhone 6) foto's: www.agreylady.nl

Binnengluren tijdens Kunstlijn Haarlem

8 november 2017
Dat is toch het leukste wat er is? Ongegeneerd binnengluren. Daarom ben ik ook zo'n fan van open-atelierdagen. Kunst in een museum of galerie is leuk en interessant: in een (privé-)woning, een atelier, werkplaats of waar dan ook, is leuker. Daar krijgt kunst een andere context en een extra dimensie. Genieten van allerlei creaties terwijl je lekker onbeschaamd om je heen kunt koekeloeren. Kunstkijken en tegelijkertijd de boel afleggen.
Heerlijk!

Afgelopen weekend vond onder het motto 'Zichtbaarheid' voor de 32ste keer de Haarlemse Kunstlijn plaats en wat was het overweldigend. Mijn eerste keer en my goodness. Eigenlijk té veel in te korte tijd. Wat je in dit blogbericht ziet, is dát wat ik in een dag kon behappen en dat was maar een fractie van het gebodene.
Desalniettemin. Kijk je mee?




1. Wladimir Duijndam, 'Abrikozen'. 2. t/m 4. Beeldbepalend zicht op Haarlem: de Grote of St.-Bavokerk. Schilderijen van Harmen Duijvis en een foto genomen in de Wijngaardtuin (een binnentuin hartje Haarlem).

Cultuurtempel Haarlem

In het eerste weekend van november verandert Haarlem traditiegetrouw in één grote 'cultuurtempel' (zo omschreven door de organisatie) waarin kunst centraal staat. Naast verschillende solo- en groepsexposities en kunstenaars-collectieven in (ik noem maar een dwars-straat...) musea, galeries, ateliers, werkplaatsen, broedplaatsen, kerken, winkels en woningen, zijn er een heleboel andere culturele activiteiten. Er is schilder- en beeldhouwkunst, fotografie en design, maar ook film, dans en theater.
Ik las ergens dat de Haarlemse Kunstlijn de oudste én het grootste open atelier-evenement van Nederland zou zijn.

Oké. Afgelopen weekend dus de 2017-editie. De centrale expositie en vertrekpunt van de Kunstlijn vond plaats in Kunst Centrum Haarlem. In het centraal gelegen pand aan de Gedempte Oude Gracht in de Muggenstad vind je de Haarlemse kunstuitleen, een cadeau- en designwinkel én expositieruimte. (Bijna) alle 250 deelnemende kunstenaars presenteerden zich met een miniatuur (niet groter dan 25 x 25 centimeter) van hun oorspronkelijke werk (nog te zien t/m 16 november aanstaande) en van daaruit kon de toeschouwer een route uitstippelen door Haarlem. Maar ook buiten de Haarlemse stadsgrenzen vonden er evenementen plaats. Buitenplaats Beeckestijn in Velsen-Zuid, de dorpskerk Santpoort, het gemeentehuis Velsen en een aantal verspreide kunstenaars openden hun deuren onder de noemer van de Kunstlijn. 






Foto1, 2 en 3: Noord-Hollands Archief (in de voormalige Janskerk). Schilderijen van Barbara van der Kruk en sculptuur ('Power Rangers') van Joke Hak.
Foto 4 en 5: Rogier Polman en 6. Léon van Kuijk

Kunstlijn platform

Nieuw dit jaar was de geactualiseerde website: het online-Kunstlijn-platform, waarop de bezoeker gedurende het hele jaar op de hoogte gehouden wordt. Hier vind je een Kunstlijn-agenda, biografie-pagina's van deelnemende kunstenaars en galeries, maar ook tentoonstellingsrecensies, interviews, atelierbezoeken en blogs.

En dat is goed nieuws voor een volgende keer, want enige voorbereiding bij een dergelijke groot aanbod had wel handig geweest. Ik liep afgelopen zaterdag als een kip zonder kop alle open deuren binnen om vooral zo veel mogelijk te zien. Ik struinde, met mijn ogen constant gericht op de (old skool) papieren plattegrond kriskras door de binnenstad van Haarlem. En dat was zonder 'aanziens des persoons' en niet geremd door enige kennis van zaken.
Voordeel van een dergelijke handelswijze is weer, dat je nog eens ergens komt. Ook op verrassende en onverwachte plaatsen. Plekken die je misschien bij bestudering vooraf zou hebben afgeschreven. Kortom: voor beide opties is iets te zeggen.





1.t/m 6: foto's gemaakt in de Wijngaardtuin. Installatie 'Vleugels' van Margo Rademakers en 'Breuken Helen' (de werken op de gedekte tafel) van Didi Overman. 4. en 5.: De 'Art To Take truck' van Ellen van Putten.

Haarlem tjokvol met kunst

En al slingerend door alle knusse straatjes, langs historische gebouwen, de oude kerken, het Spaarne en de grachten die daarop uitkomen, zag ik een grote verscheidenheid aan kunstvormen en vakgebieden. En dat is ook een van de doelen van de Kunstlijn: om alle toeschouwers te verpozen op een breed spectrum aan kunst. "Ons doel is om mensen naar kunst te laten kijken. Tijdens de Kunstlijn komen zoveel verschillende stijlen, kleuren, disciplines en onderwerpen bij elkaar. Door te kijken naar deze werken en te observeren waardoor je geprikkeld raakt, neemt je verbondenheid met kunst als vanzelf toe. Want om te weten wat je mooi vindt, moet je veel, heel veel zien."

Het zijn ook niet de eerste de beste kunstenaars die participeren in de Kunstlijn. Er is een heuse ballotagecommissie die potentiële deelnemers beoordeelt aan de hand van criteria zoals  professionaliteit (cultureel ondernemerschap), genoten opleiding en ambitie. Verder moet de kunst van recente datum zijn, vernieuwend, origineel én inspirerend.






1. en 2. Schilderijen van Sjak Janssen en keramische objecten van Wim Borst. 3. De Vishal. 4. 'Past Continuous #4' van Caroline de Bruijn. 5. Jacintha Reijnders en 6. 'Eggs in Space' van Jennifer Hoes

Een 'truck', winkels en oude scholengebouwen

Goed, terug naar dat binnengluren. Ik zag tijdens mijn rondgang door het oudste deel van de Haarlemse binnenstad bijzondere locaties en ik zal je daar wat voorbeelden van geven. Neem de mooie Vishal (uit 1769) – 'ruimte voor beeldende kunst' – aan de Grote Markt. Daar huist de grootste kunstenaarsvereniging van Haarlem met circa 150 aangesloten leden. De professioneel werkende artiesten hebben met de Vishal een prachtig podium en dat in een historisch gebouw dat geplakt lijkt tegen de Grote of St. Bavokerk. In de oude consistorie stelde Harmen Duijvis zijn schilderijen met daarop de contouren van de overal bovenuit torende kerk tentoon.

En een heel mooi zicht op die beeldbepalende Bavo heb je vanuit de verborgen liggende Wijngaardtuin. Gelegen in de hoek: Smedestraat, Jansstraat en de Morinnesteeg, exposeerden een aantal kunstenaars in die mooie, semi-openbare buitenruimte hartje Haarlem. Opvallend in de tuin was de 'truck' of aanhangwagen genaamd: 'Art To Take'-atelier van Ellen van Putten. Van de website: "de reizende linoleumdrukkerij is een koppeling tussen een verplaatsbaar kunstobject, rondtrekkende art performance, rollende kunstkeuken, mobiel atelier en reizende galerie."
Een grappig ding (én in te huren voor feesten en partijen).





1. Bij kunstenaar Corinne Bonsma over de vloer. 2. en 3. Schilderijen van Harry van ter Toolen bij Paul Zwolinski ('Haar & Visagie'). 4. en 5. keramisch werk van Lies Rollmann
Zo, dat was het voor wat betreft de Haarlemse Kunstlijn 2017.

En? Heb je de smaak te pakken?
Dan heb ik nog een tip voor je: van 23 t/m 26 november vindt het Amsterdam Art Weekend plaats. Ongeveer dertig galerieën openen dan hun deuren en organiseren speciale tentoonstellingen, performances, lezingen en artist talks. Musea, kunstenaarswerkplaatsen en kunstopleidingen dragen ook hun steentje bij en organiseren allerlei evenementen. 
En wat handig is: er zijn in het 'parcours' acht verschillende (thema-)routes uitgezet zoals "Site-Specific Installations Route", "Body/Identity/Gender Art Route", "Family Art Route" en de "Jordaan Route 1 en 2". (Jammer dat zo'n website helemaal in het Engels is).
Ook fijn: het grootste deel van het programma is gratis te bezoeken (meer informatie op de site)

Alle kans dat je mij tegen het lijf zal lopen, want uiteraard doe ik verslag van dit Amsterdamse kunst-evenement.
Maar ik ga eerst nog een paar dagen naar Bilbao (ook leuk).


-X-


Fijne dag!

De vrolijke, kleurrijke schilderijen van Marianne Kuiper bij fashionshop Polkadot in de Kleine Houtstraat.
Alle (iPhone 6) foto's: www.agreylady.nl

Auto Post Signature

Auto Post  Signature