Eureka! Het einde van bezit

13 maart 2016
Ik worstel en kom boven... Oftewel Luctor et Emergo.
Deze spreuk staat in het wapen van de Provincie Zeeland, maar ik gebruik hem graag in figuurlijke zin.
Dat zit zo...

Soms worstel ik met een vraagstuk waar ik maar geen duidelijkheid in kan krijgen. Zo'n situatie ken jij ook vast wel. Iets zit je niet lekker, maar je kunt je vinger er niet opleggen. Je worstelt en er komt maar geen klaarheid. Maar dan, soms onbedoeld en uit onverwachte hoek, komt er inzicht. Eureka! Dat is het! Dan zie je het 'licht' en valt alles op zijn plek.
Zo'n moment had ik van de week...


Watskeburt?!
Al tijden vraag ik mij af waarom alles zo'n korte 'doorlooptijd' heeft. Trends volgen elkaar razendsnel op, mode gaat slechts één seizoen mee en de westerse wereld is (daarom) één grote wegwerpmaatschappij geworden. De mantra van de hedendaagse samenleving: kopen, gebruiken, weggooien en weer opnieuw beginnen. Voorbeeldje: neem de ananas-trends (of flamingo, hertenkopje, veren in een lijstje etc.). In eerste instantie nog zeer exclusief (en dus duur) in hippe 'conceptstores' te koop, signaleerden de budget-woonketens zoals Blokker, Leen Bakker, Kwantum en Xenos (noem ze allemaal maar op) deze trend en binnen no time kwamen deze hebbedingen beschikbaar voor iedereen. Besteld in China of een ander lage-lonen-land én in enorme aantallen (want dat drukt de prijs). En nu zijn we de ananas al weer een beetje zat.
Een 'rommel'markt zet je aan het denken over hoeveel spullen mensen kopen (of krijgen) en weer wegdoen. En dan te bedenken wat er elke dag nog allemaal wordt geproduceerd.
We hebben niet in de gaten dat we domweg aan het verspillen zijn.


Moraalridder
Dat was (is) dus mijn worsteling: die verspilling. Dat in razend tempo kopiëren van (exclusieve) ontwerpen en die vervolgens, ogenschijnlijk zonder enige verantwoordelijkheid voor het milieu en de arbeidsomstandigheden op de markt 'plempen'.
Misgun ik daarmee mensen met een smalle beurs, bepaalde trendgevoelige producten? Moet alles heel exclusief blijven en daarmee alleen beschikbaar voor the happy few? Nee, dat is zeker niet mijn bedoeling. Zo hautain en blasé wil ik absoluut niet zijn.
Het kan anders, zo vernam ik van de week...

Zo'n setje kost nog geen € 12,00...

Einde van het bezit
Op het spoor gezet door zusterlief Saar zag ik de (oude) uitzending van VPRO's Tegenlicht lab. Architect Thomas Rau houdt daarin een fascinerend betoog over het einde van het bezit. Je moet er even bijblijven (en soms even terugspoelen, zoals ik moest doen...) om zijn ideeën goed tot je te laten doordringen, maar dit programma was voor mij een echte eyeopener.

Even kort door de bocht en in mijn eigen Jip en Janneke-taal, komt zijn theorie hier op neer. Stel, he! Stel dat je geen lampen koopt, maar licht. Je zegt tegen een producent: "ik wil voor één jaar (zoveel) licht kopen en het maakt mij niet uit hoe je dat doet of waarmee (nou ja, het liefst met leuke, hippe lampjes), als ik maar een jaar lang licht krijg" (tegen een bepaalde prijs, natuurlijk). De producent heeft er in dit geval baat bij om lampen te maken (waarmee hij dat licht kan leveren) die duurzaam zijn en liefst recyclebaar, want hij draait immers op voor de kosten. In dit geval 'bezit' je geen lampen, maar krijg (koop) je wel licht. De producent is verantwoordelijk én eigenaar gemaakt van de lampen en hij kijkt wel uit om 'rommel' te leveren.
(Uit het programma: "als je naar New York wilt, koop je toch ook geen vliegtuig, maar een ticket").

Of wat dacht je van een verregaand lease-systeem. In de uitzending een voorbeeld van een persoon die - gezien zijn kleine budget - geen hele dure koelkast kan kopen (terwijl dure koelkasten altijd energiezuiniger zijn dan goedkope apparaten). Hij leaset een dure koelkast voor (zeg) € 10,- per maand en daarmee is hij verzekerd van een lagere energierekening, heeft hij geen reparatiekosten en zal de producent van de koelkast ervoor zorgen dat de koelkast een zo lang mogelijk leven beschoren is én als grondstof kan dienen voor een nieuwe koelkast.
Appeltje-eitje....


Don't own. Enjoy!
De conclusie? Trends zijn eendagsvliegen en de 'oorzaak' van de wegwerpmaatschappij. Verder worden producten heden ten dage zo ontworpen dat ze gepland snel verouderen, terwijl het einde van de aanwezige grondstoffen met een razende vaart in zicht komt en onze afvalbergen groeien.
Maar dat hoeft dus niet volgens de theorie van Rau. (Vandaar deze knuppel in het hoenderhok...).

Terug naar de trendgevoelige wannahaves. Zou dit systeem ook werken bij hippe hebbedingen? Het werkt al jaren bij de kunstuitleen. Verder bestaan er al dergelijke projecten in de kledingbranche (bijv. lease a jeans en LEASE a SUIT). Ook wordt er steeds meer geruild of (gratis) uitgeleend.

Dat leasen is een gat in de markt, lijkt mij.

Wie wil mijn Eames House bird leasen? Of mijn aapje van Bojesen?


-X-

Designletters van Bojesen? € 1,39....

Toekomstmuziek
Tuurlijk is het allemaal nog niet zover, maar de ideeën van Rau stemmen mij wel optimistisch(er).
En ondanks dat "eureka" en het licht zien, blijf ik nog wel met wat vragen zitten...

In de tussentijd zie je foto's gemaakt in de winkel van Søstrene Grene, een lowbudget woonwinkel-keten. En op de Instagram-account van BudgetHome ook (vrijwel) dagelijks woonstyling met allerhande koopjes.
Want wie ben ik (om je iets te ontzeggen)...

PS: ben je het eens met mijn relaas? Of misschien juist wel helemaal niet. Schroom niet om je mening achter te laten.

Alle foto's: roomservice13.nl
Post Comment
Een reactie posten

Auto Post Signature

Auto Post  Signature